(Hồi quang - BáoVăn Nghệ  ngày 6/08/09)

Truyện ngắn của Doãn Dũng.

Đúng là tôi đã chết. Tôi đã thành con ma trên núi. Mẹ tôi nhận được giấy báo tử ở nhà, trong giấy ghi rõ tôi đã “hi sinh vì Tổ Quốc”. Nhưng tôi thì luôn nghĩ rằng tôi đã chết vì mẹ mình. Chính mẹ đã đưa tôi đến thế giới lạ lùng này.

Xin các bạn chớ hoảng sợ. Người chết không hại được người sống. Người chết chẳng qua là người sống được chuyển đến thế giới khác, cũng có tình cảm và suy nghĩ như người trên trần gian. Sợi dây liên lạc giữa hai thế giới được thông qua một người có khả năng hiểu ngôn ngữ của người chết, như tay nhà văn này chẳng hạn. Hắn nghe tôi kể chuyện và chép lại bằng thứ ngôn ngữ các bạn vẫn hay dùng. Tuy vậy, nếu tình cờ đọc được câu chuyện này mà các bạn không tin thì cũng chẳng sao. Thường vẫn có quá nhiều câu chuyện được người ta kể như thật, nhưng thực ra chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng.

Đã nhiều năm tôi không về thăm nhà, nơi trước đây tôi đã từng sống cùng mẹ. Đừng tưởng người chết rồi là hết, là chẳng còn gì để mà bận tâm. Nghĩ như vậy là sai lầm! Người chết vẫn về thăm nhà vào những dịp lễ tết, nhất là ngày giỗ của mình. Thằng Quí hằng năm vẫn sửa soạn ba lô về quê ăn giỗ mình, háo hức cứ như hồi còn sống được đi tranh thủ sau đợt bắn đạn thật đạt điểm cao.

Căn hộ của mẹ tôi bé xíu, không có nhà xí riêng, ở trên tầng năm của khu tập thể. Hồi còn bé, nửa đêm phải đi xuyên qua dãy hành lang lạnh lẽo hun hút gió, tối như hũ nút để đến được cái nhà xí dùng chung của mấy hộ gia đình là nỗi kinh hoàng của tôi. Không phải lần nào tôi cũng đến được đích an toàn, mà thường xuyên tè dầm dọc đường vì sợ ma. Tôi ao ước có một cái bô nhưng mẹ không mua. Mẹ bảo muốn rèn luyện tôi thành một người đàn ông mạnh mẽ.

Mẹ làm công tác xã hội ở phường. Hình như ở hội phụ nữa gì đó. Ban ngày  mẹ đi họp, tối đến các gia đình tuyên truyền về sinh đẻ có kế hoạch, về chính sách mới  hoặc bài trừ mê tín dị đoan. Mẹ rất bận.

Nhà chỉ có hai mẹ con, bố hi sinh ở chiến trường B. Hồi đầu chỉ được báo là mất tích. Mãi chẳng thấy ông về, sau giải phóng người ta làm lễ truy điệu liệt sỹ cho ông. Đến ngày tôi nhập ngũ, mẹ tôi vẫn chưa biết mộ ông nằm chính xác ở đâu.

Một ngày cuối hè, cái ngày mà tôi nhận được tin trượt đại học, mẹ đi làm về gọi tôi lại, bảo: “Thắng này, mẹ đăng kí cho con nhập ngũ đợt này”. Tôi ngơ ngác: “Nhà mình thuộc diện chính sách. Sao con  phải đi?” Mẹ mở túi, lấy ra một tập tài liệu đánh máy, mắt vẫn dõi theo những dòng chữ, mồm thủng thẳng: “Ở nhà lêu lổng rồi lại hư mất”. Tôi năn nỉ: “Mẹ cho con thi đại học một năm nữa”. Mẹ vẫn cắm cúi với đống giấy tờ, lạnh lùng nhắc lại: “ Mẹ đã đăng kí cho con rồi”.

Tôi biết tính mẹ. Mẹ đã phải thay bố vật lộn nuôi tôi, cuộc sống và công việc  bắt bà phải hà khắc với chính bản thân mình và con cái. Tôi lại là thằng nhút nhát, từ bé chưa bao giờ dám cãi lời mẹ. Tôi ngậm ngùi chấp nhận sự sắp đặt của bà.

Trước ngày nhập ngũ, phường tổ chức một buổi mít tinh tiễn đưa tân binh lên đường. Mẹ cùng hội phụ nữ tặng quà cho chiến sỹ. Mỗi người được hai cái khăn mặt bông và hai tuýp thuốc đánh răng Bông Lan cứng như đất đồi. Khi trao quà cho tôi, mẹ giơ tay ra bắt, lắc lắc mấy cái, nhìn thẳng vào mắt tôi, giọng rất quan cách: “Chúc đồng chí chân cứng đá mềm, hoàn thành nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc”. Tôi không dám nhìn mẹ, tôi cúi đầu xuống lí nhí câu cảm ơn. Tôi thấy mẹ xa lạ vô cùng!

Hôm sau tôi lên đường. Sân vận động gần nhà, nơi tôi vẫn đá bóng buổi chiều, chật ních tân binh và người thân đưa tiễn. Đơn vị về lấy quân mang theo rất nhiều vệ binh. Người ta đọc tên và từng người bước lên xe trong vòng tròn mà đám vệ binh đứng làm hàng rào. Những chàng trai ngày thường đá bóng vẫn hùng hổ bắt nạt tôi, bỗng mềm yếu một cách kì lạ, thò đầu qua cửa xe, nức nở khóc.

Mẹ không đưa tiễn tôi. Sáng hôm ấy mẹ bận việc, bà phải đi hoà giải cho một đôi vợ chồng muốn li dị. Tôi rất muốn mẹ có mặt ở đây, vào lúc này.

* * *

Cái hang Giời Đánh là nhà của tôi và Quí. Thực ra trước đây nó không có tên, hoặc có tên mà chúng tôi không biết. Lính tráng đặt tên cho cái hang này sau cái chết của chúng tôi.

Hồi ấy đơn vị tôi nhận nhiệm vụ tái chiếm một số điểm cao trong dãy núi đá vôi của mặt trận. Chỉ huy đã cho tập kết một lượng thuốc nổ khá lớn trong hang để phục vụ công tác chiến đấu. Quí là  chiến sỹ bám trụ trên hang trước tôi. Tôi mới được điều lên sau vụ trốn đơn vị về ăn Tết. Nếu so với cánh lính trận nói chung, thì công việc coi kho này thật an toàn và nhàn hạ. Ban ngày chúng tôi ngủ, tối thức nhận hàng của cánh vận tải gùi lên. Địa hình ở đây hiểm trở và ngay sát nách địch, nên cánh vận tải chỉ có thể hoạt động vào ban đêm.

Cái hang này không lớn, rộng độ vài mét và sâu hơn hai chục mét. Trên vòm hang, nhũ đá tua tủa chĩa xuống như hàm răng của con cá voi khổng lồ. Trong cùng hang có một ngách nhỏ bằng phẳng như lát bằng phiến đá to. Lòng hang rộng chúng tôi dùng làm kho, còn cái ngách nhỏ để ngủ.

Tôi nhớ rất rõ hôm ấy là ngày mười bốn tháng giêng, trời lạnh và mưa phùn. Đêm hôm trước chúng tôi nhận được một chuyến hàng lớn, cánh vận tải đông và hối hả hơn mọi khi. Những thùng gỗ thông mầu xanh xếp chật lối đi. Sau khi kiểm đếm vào sổ sách xong thì trời sáng, chúng tôi chui vào ngách hang bắt đầu ngủ. Pháo địch bắn mạnh và nhiều hơn mọi hôm, tôi nghe thấy từng chặp, nổ từng loạt dài rền rền không dứt. Mạnh đến mức chúng tôi cảm nhận rõ sự rung rung chấn động của vách hang.

Ấy vậy mà chỉ năm phút sau chúng tôi chết, bất đắc kỳ tử như bị giời đánh. Cái chết không anh dũng, cũng chẳng hèn nhát nhưng lại nhạt toẹt. Một khối nhũ đá to hơn cột đình đã bị đứt chân do chấn động của cơn mưa đạn pháo, rơi thẳng xuống kích nổ đống vũ khí đạn dược bên dưới. Khối lửa bùng lên, tôi và Quí bị ép chết ngay lập tức. Ngách hang bị đá vùi kín mít. Lòng hang nóng bỏng, khói lửa quánh đặc như trong lò bát quái.

Vụ nổ khiến lòng hang biến dạng, vách hang rộng ra, vòm hang trơn tuột chẳng còn lấy một thanh nhũ đá, cứ như thể đứng trong một quả trứng khủng lồ vậy.

Chúng tôi sang thế giới bên kia nhanh quá, chỉ trong nháy mắt, không từ từ, không hấp hối. Tim thôi đập và não ngừng hoạt động đến rụp một cái như tắt công tắc điện. Hồn tôi và Quí lìa khỏi xác, bật dậy nhìn nhau, rồi nhìn hai cái xác nát bét ri rỉ máu chảy của mình đang bị đá vùi lấp. Cả hai thằng đều không tin là thể xác mình đã chết, mình đã thành ma. Chúng tôi nhập lại vào xác, cố gắng lắm cũng không khiến được cái xác ấy cử động. Lạ thật! vẫn thấy mình như đang sống, không chút đau đớn và có thể đi và nhìn xuyên qua vách núi.

Vậy là tôi đã thành ma. Ở những quả núi gần đó còn nhiều con ma khác, chúng đang ngủ. Ngày của dương gian là đêm của ma. Hai thằng chúng tôi chợt buồn ngủ rũ mắt, lục tục kéo nhau vào cái ngách hang đã bị bịt kín để tiếp tục giấc ngủ vừa bị cướp mất.

Ngủ một trận no mắt thì cánh vận tải mò lên. Mọi ngày giờ này cũng phải dậy để còn nhận hàng. Hôm nay cánh vận tải không gùi không khênh gì cả, họ chỉ có đòn tre và võng, công cụ để vận chuyển thương binh tử sỹ. Họ lên tìm xác chúng tôi.

Một tay đứng trên đống đá vỡ vụn, soi đèn pin nhìn vòm hang nhẵn thín, thở dài: “Còn cái gì đâu, thành tro bụi cả rồi”.

Hai thằng chúng tôi thấy vậy gào toáng lên: “Ở đây, chúng tao ở đây”. Chúng tôi lồng lộn tìm mọi cách để báo hiệu nhưng người dương không nghe được tiếng người âm. Đám ấy như điếc lác cả một lũ với nhau. Chúng nhìn ngó một chặp, lấy đòn tre bới bới chọc chọc mấy cái  rồi lắc đầu ngao ngán bỏ về.

* * *

Chết rồi tôi vẫn không nguôi giận mẹ.

Chỉ hai tuần trước đấy, mười giờ tối đêm ba mươi Tết tôi bò về đến nhà sau một chặng đường dài trốn tránh lực lượng kiểm soát quân sự. Mẹ đang làm cơm cúng tất niên, ngẩng lên thấy tôi lù lù đứng giữa nhà. Mẹ lạnh lùng hỏi: “Bỏ ngũ hả?” Tôi im lặng, không dám trả lời mà nhìn lên bàn thờ cầu cứu bố tôi. Trên ấy, khói hương nghi ngút, ánh mắt cha tôi  như hư ảo, không ấm cúng mà cũng chẳng ra lạnh lùng.

Tôi lăn ra ngủ vì mệt.

Pháo giao thừa nhà hàng xóm đã nổ. Hé mắt thấy mẹ đang lui cui đứng trên chiếc ghế đẩu treo bánh pháo ngoài cửa. Tôi định dậy thì đã thấy mẹ xoè diêm. Tiếng pháo ròn rã nổ váng óc. Ánh lửa lập loè trong mắt mẹ.

Tôi quay lưng lại, trùm chăn lên đầu và ngủ tiếp. Mùng một, mẹ không nỡ mắng đâu mà lo.

Khoảng bốn giờ sáng, mẹ lay tôi: “Thắng, dậy đi cho sớm”. Tôi nhỏm dậy, giọng ngái ngủ hỏi lại: “Đi đâu hả mẹ?” Mẹ  quàng cái khăn len lên đầu, thít mạnh một cái đầy vẻ cương quyết,  nói: “Về đơn vị, mẹ sẽ đi cùng con”. Nói xong mẹ đứng lên, buộc túi bánh và con gà cúng lên ghi đông xe đạp. Trong lòng ấm ức vô cùng nhưng tôi không dám  trái lệnh mẹ.

Đường phố Hà nội sớm mùng một vắng tanh, phủ dầy một lớp xác pháo. Thảng hoặc mới gặp một đôi trai gái đi chơi giao thừa về muộn trên chiếc xe Cub nổ pành pành. Cô gái ngồi sau thò tay vào túi áo khoác của bạn trai, ôm chặt, đầu giụi vào vai co ro vì rét. Mùi sương mai, mùi hương trầm, mùi thuốc pháo quện vào nhau ngan ngát hăng hắc, ra mùi của Tết.

Hai mẹ con đèo nhau ra bến Nứa tìm xe khách với hi vọng mong manh. Những chiếc xe im ìm đỗ trong bóng đêm. Bến xe vắng lặng không một bóng người. Không tiếng rao đêm, không kẻ nhỡ độ đường, không cảnh chen lấn xô đẩy leo lên xe. Mẹ chạy đôn chạy đáo rút cục cũng tìm được người bảo vệ bến xe để hỏi. Kết quả như đã được đoán: không còn chuyến xe nào.

Mẹ đi ra, tóm lấy ghi-đông xe từ tay tôi, lắc lắc mấy cái, rồi lại kéo lên dậm xuống như muốn kiểm tra độ chắc chắn của chiếc xe cà khổ. Mẹ nói: “Đi bằng xe đạp. Hai mẹ con mình thay nhau cho đỡ mệt”.

Nói thế nhưng mẹ lại đạp xe hướng vào thành phố. Tôi ngồi sau, hồ nghi: “Đi đâu thế mẹ?” Mẹ dứt khoát: “Lên đơn vị”. Tôi bảo: “Đây là đường về nhà”. Mẹ tôi như sực tỉnh, hấp tấp quay đầu, đổ xe. Tôi nhìn thấy ánh đèn đường phản chiếu trên gò má mẹ, trong một giọt nước đang lăn xuống.

Gió bấc lùa hơi nước từ dưới dòng sông lên lạnh buốt. Gió quất vào thành cầu ù ù. Tiếng quèn quẹt đều đặn của xích xe cọ vào gác-đờ-xen cộng với tiếng rin rít của đôi pê-đan khô dầu vang lên trong đêm tối mịt mùng nghe như tiếng ma hờn. Mẹ con tôi lùi lũi đạp xe vượt sông Hồng. Lúc này tôi mới khóc, vì giận mẹ hay thương mẹ? Có lẽ là cả hai. Sao mẹ không cho con ở lại ăn Tết rồi con sẽ đi. Con muốn ở nhà với mẹ.

Cứ kì cạch đạp xe như thế đến gần trưa thì tôi nghe thấy tiếng động cơ ì ì từ phía sau. Mẹ nhảy phắt xuống, đứng giữa đường quơ quơ tay chặn xe xin đi nhờ. Đó là chiếc xe Zil 130 mang biển quân sự, chở nhu yếu phẩm cho chiến sỹ trên biên giới. Tay lái xe hơn tôi vài tuổi, quân nhục nhầu nhĩ, cẩu thả. Sau khi nghe mẹ tôi trình bày lý do, hắn cười ngất và đồng ý ngay tắp lự. Hắn giúp tôi treo chiếc xe đạp lên đằng sau thùng xe, buộc cố định lại. Xong hắn nháy mắt cười, châm chọc: “Ta lại lên đơn vị ăn Tết, hả?”

Đêm hôm ấy mẹ con tôi lên tới đơn vị. Mẹ giao tôi cho đại đội rồi lên tiểu đoàn thưa chuyện với chỉ huy. Sáng hôm sau mẹ nhất quyết đòi về, chả ai can được mẹ. Tôi dõi theo dáng mẹ liêu xiêu đạp xe xa dần cho đến khi mất hẳn. Đó là hình ảnh cuối cùng tôi nhìn thấy mẹ khi còn sống.

Buổi chiều tôi nhận được lệnh tăng cường lên hang trông kho thuốc nổ.

* * *

Tắt tiếng súng, cuộc sống ở chỗ chúng tôi cũng thay đổi dần. Không còn những người bạn mới xuất hiện. Những con ma hàng xóm cũng dần dần bị đội qui tập phát hiện rồi chuyển đi. Người ta xây một cái nghĩa trang to như khu đô thị cách đây mấy chục cây số. Xương cốt nằm đâu thì nhà ở đấy, Quí thỉnh thoảng xuống chơi với anh em rồi lại về. Tôi cũng kịp hiểu một điều, trong thế giới của chúng tôi, không phải ai cũng là anh hùng, không phải ai cũng đến thế giới này bằng cái chết oanh liệt. Tuy vậy, tất cả đều được đối xử bình đẳng. Có lẽ đó là điều dễ chịu nhất mà chúng tôi có thể tự hào về thế giới của mình.

Quí về quê ăn giỗ, lên mặc bộ đồ rất lạ, trông như quần áo của chú rể nhưng mầu loè loẹt, cổ thắt một cái nơ trông rất Tây. Nó chạy chiếc xe máy mầu mận chín đỗ xịch trước cửa hang, vẫn ngồi trên xe, lấy gót chân trái gạt chân chống rất điệu nghệ, gọi toáng lên: “Thắng ơi…  Thắng”.

Tôi nhìn Quí không nén được cười. Quí kéo tôi lại chiếc xe, đẩy tôi ngồi lên rồi bảo: “Chạy thử đi, tiện lắm”. Tôi bảo: “Oách nhỉ, xe này chắc đời mới. Hồi tao với mày đi lính, nhà giầu mới có cái xe tám mốt kim vàng giọt lệ”. Quí phấn khích: “Thay đổi lắm, mày không tưởng tượng được đâu. Nhà tao năm nay khấm khá hơn, các cụ mới đốt cho tao chiếc xe này”.

Nói rồi Quí thần mặt ra, nhìn tôi bối rối như lỡ lời. Giọng nó trầm hẳn xuống, gần như là thì thào: “Sao mày không về thăm nhà ?” Tôi không trả lời, chui vào ngách hang nằm. Quí mang cái xe máy xuống để dưới chân núi, mặc lại bộ quần áo cũ rách te tua, rồi chui vào nằm cùng tôi. Chẳng ai nói thêm một lời nào.

Thực ra là tôi đã từng về thăm nhà. Quí đi hôm trước thì hôm sau tôi cũng về, đúng hôm giỗ mình.

Tôi về đến nhà khi ấy trời đã tối. Cái hành lang hun hút năm xưa khiến tôi bật cười, chả có con ma nào ngoài chính tôi. Mẹ không có nhà. Mâm cơm cúng tôi đã nguội ngắt. Hương cháy rụi đến chân. Đồ cúng không có tiền vàng, không có quần áo mới. Tôi đang phải mặc chiếc áo bị hơi nổ xé rách như tổ đỉa nhiều năm nay, cũng thấy chạnh lòng.

Trong góc nhà, những tuýp thuốc đánh răng và khăn mặt bông được gói thành những suất quà. Tên thuốc đánh răng lạ hoắc chứ không phải Bông Lan như thời tôi nhập ngũ. Hình ảnh của mẹ khi bắt tay trao quà lại hiện về như mới hôm qua. Cơn hờn giận trào lên, tôi không đợi mẹ nữa, phi một mạch về núi rồi nằm lì trong hang cho đến khi Quí lên.

* * *

Mẹ lên tìm tôi. Cũng đúng vào dịp Tết xong, tôi nghe oang oang có giọng người ngoài cửa hang. Cái giọng quen quen, khuôn mặt của một người đàn ông như đã gặp đâu đó mà không thể nhớ ra. Đi sau là một người phụ nữ, vất vả trèo lên những bậc đá. Mẹ, đúng là mẹ tôi. Tôi định ào ra đón mẹ, nhưng nỗi giận hờn lại dìm tôi xuống, khoá chân tay tôi cứng đờ. Tôi nép vào vách đá như chạy trốn, mặc dù tôi có đứng trước mặt thì mẹ cũng không thể nhìn thấy tôi.

Người đàn ông kéo mẹ tôi lên miệng hang, chỉ: “Đây cô ạ. Chính là ở cái hang này. Lúc chúng cháu lên, chỉ còn toàn đá vụn”.

Tôi đã nhận ra hắn là ai, chính là tay lính vận tải năm xưa. Người chết không có tuổi, nhưng người sống thì già đi theo năm tháng.

Bao nhiêu năm rồi nhỉ? Mười năm kể từ cái đận mẹ đưa tôi về đơn vị để rồi tôi chết nhạt toẹt trong cái hang này. Mười năm khiến mẹ tôi già sụp đi. Tóc mẹ bạc phân nửa. Động tác của mẹ đã chậm chạp đi rất nhiều, nhưng vẫn dứt khoát mang dáng dấp của một người phụ nữ mạnh mẽ và quyết đoán.

Mẹ ngồi lặng lẽ thắp hương. Không khóc, không xì xụp khấn vái, mắt nhắm lại như thể hoá thạch. Tôi tấm tức khóc vì vẫn giận mẹ.

Một lúc thì mẹ về. Thằng Quí thấy tôi như vậy cũng không cười nói hi ha như mọi khi, nó đi ra đi vào mà chẳng biết làm gì.

Mấy hôm sau Quí bảo: “Chắc là cả kiếp ma ta ở cái hang này. Chẳng ai biết trong hang này vẫn còn xương cốt của ta. Mày cứ định như vậy mãi sao? Ra ngoài cho khuây khoả rồi về thăm nhà đi. Lấy xe của tao mà đi cho tiện”.

Tôi nghe lời nó. Đi lại thăm bạn bè, nhưng không về thăm nhà.

Cuối năm ấy mẹ lại lên. Lần này đi rất đông, đủ cả cánh vận tải đêm xưa lên tìm xác chúng tôi, thêm một tay đại uý ở ban chính sách của tỉnh đội và một phụ nữ là nhà ngoại cảm.

Người phụ nữ nhắm mắt, lầm bầm cái gì đó trong miệng rồi bất chợt mở to đôi mắt ra. Tôi nhìn thấy mắt cô ta mầu xanh lục, sáng quắc như hai cái bóng đèn. Cơ thể của cô ta dần dần biến đổi, những mạch máu, dây thần kinh trông như búi dây điện. Nội tạng thành những bảng mạch và bóng đèn nhấp nháy. Cô ta như một cái vô tuyến, hoặc là cái điện thoại chứ không phải là con người bằng da bằng thịt.

Tôi và Quí ngồi yên một chỗ. Chưa bao giờ chúng tôi gặp một người kì lạ như vậy. Hình như cô ta đã nhìn thấy chúng tôi. Cô ấy thông báo với mọi người: “Ở đây có hai vong. Trong ngách hang đằng kia”.

Mọi người nghe vậy nháo nhác.

Cô ta hỏi tôi và Quí:

_ Hai vong tên gì?

Tôi bảo:

_ Nguyễn Quyết Thắng. – Tôi chỉ sang Quí – Còn thằng này là Nguyễn Đình Quí.

Thằng Quí mắt tròn vo, mồm dẩu ra vì ngạc nhiên, sợ rúm lại chẳng nói được câu nào.

Cô ta dịch lại lời của chúng tôi cho mọi người nghe. Mẹ tôi khuỵu xuống bất tỉnh. Tay đại uý giở sổ ra đọc gì đó, trời lạnh mà mồ hôi vã ra như tắm, gật đầu lia lịa: “Đúng rồi, đúng rồi”.

Họ bắt đầu đào bới cái ngách hang bị vùi lấp hơn chục năm. Một lúc sau thì mẹ tôi tỉnh. Mẹ gào lên: “Thắng ơi. Con ở đâu?” Tôi nói dỗi: “Con không về đâu”. Mẹ lao vào đống đá, dùng tay cào đá bật cả máu tươi. Mẹ khóc. Lần thứ hai tôi nhìn thấy nước mắt mẹ. Lần đầu lúc mẹ đánh đổ xe sớm mùng một Tết năm nào. Nhưng khóc thành tiếng thế này thì bây giờ mới thấy. Mẹ nức nở, không ngớt điệp khúc: “Con không về, mẹ chết không nhắm được mắt”. Khuôn mặt bà đau đớn, co rúm lại, toàn thân run bần bật khiến tôi thấy mình thật tàn ác.

Ánh sáng từ mắt của người phụ nữ ngoại cảm đã tắt. Búi dây điện lại trở thành mạch máu và dây thần kinh. Người ta không duy trì trạng thái này được lâu vì rất mệt. Cô ta trở về như những người bình thường và không thể nghe được chúng tôi nữa.

Mẹ ngồi bệt xuống nền đá lạnh, tựa lưng vào vách hang, đầu ngoẹo sang một bên, thẫn thờ. Tôi ngồi bên cạnh, ngả hẳn vào mẹ, luồn tay ôm lưng như thời thơ dại. Hình như mẹ cảm nhận được điều ấy, quờ quờ tay mấy lần tìm tôi. Mặt mẹ đã bớt tái, có chút sắc hồng nhưng đôi mắt vẫn buồn rười rượi, nhìn vô định xa xăm.

Đến trưa thì họ tìm thấy chúng tôi. Mẹ lại ngất khi nhìn thấy mảnh giấy có dòng chữ tôi viết tên tuổi, quê quán, đơn vị, hàn kín bằng nilon rồi đút vào túi áo ngực trước khi lên hang. Mẹ bế từng khúc xương tôi vào lòng.

Xương cốt của Quí được tỉnh đội chuyển về nghĩa trang liệt sỹ. Nó về với anh em  dưới ấy nên vui ra mặt. Quí định diện bộ quần áo chú rể cho sang, nhưng người ta lại mặc cho nó bộ quần áo khác, mầu đỏ có ngôi sao vàng ở ngực. Nó ngắm nghía bộ cánh mới và cũng thấy hài lòng.

* * *

Mẹ xin cho tôi về quê. Mẹ đã xây căn nhà ba gian trên quả đồi nhỏ, ở một vùng quê yên bình, nơi mà trước kia cả cha mẹ tôi từng sinh ra và lớn lên. Mẹ cũng đã tìm thấy cha và đưa ông về đây. Tôi ở gian bên trái, cha tôi ở gian bên phải. Gian giữa đóng khóa im ỉm. Trong buồng của tôi, mẹ đặt một cái bô tráng men trắng toát. Mẹ vẫn nhớ mong ước của tôi thủa thiếu thời.

Cha không già hơn tôi là bao nhiêu. Khi ông chết cũng mới chỉ ngoài hai mươi tuổi. Cha nhìn tôi, vỗ vỗ lên vai bảo: “Cha rất hiểu con”. Tôi không biết cha hiểu gì. Khi còn sống, chưa bao giờ tôi được gặp cha. Như đoán được sự nghi hoặc trong ánh mắt tôi. Cha trầm ngâm, giọng buồn buồn: “Đừng giận mẹ”. Ánh mắt cha lúc này khác hẳn, nồng ấm yêu thương chứ không hờ hững như trên bức ảnh năm xưa.

Hai cha con nằm ngắm bầu trời dày đặc sao. Có những ngôi sao sáng quắc, có những ngôi sao lập loè như sắp tắt, còn cả những ngôi sao đã tắt mà mắt ma không nhìn thấy, như thể chúng cũng là những thân phận ở một thế giới khác nữa.

Một thời gian sau thì mẹ tôi mất. Tôi không bao giờ biết chính xác lý do gì khiến mẹ chết. Đó là bí mật của riêng mẹ. Cha con tôi đón mẹ về căn buồng giữa.

Mẹ vồ lấy tôi. Chỉ khóc.

Hôm ấy cũng là mười bốn tháng giêng, trời lạnh căm căm và mưa phùn ẩm ướt.

Tam Đảo tháng 6 năm 2009

DD

Related Posts

Những vòng đồng kí ức

Doãn Dũng

Tôi giở cuốn sổ tay, dò tìm tên người bạn đồng ngũ. Lê Tuấn Hải, địa chỉ: Cộng hòa Latvia, thành phố Riga, đường X, nhà Y, phòng Z. Bạn tôi ở kí túc xá, không có điện thoại riêng. Muốn liên lạc với bạn thì chỉ có gửi thư, đánh điện, hoặc ra bưu điện đặt cuộc gọi.

Tôi đang cần liên lạc với Hải gấp, nên quyết định ra bưu điện trung tâm đặt cuộc gọi đường dài. Điền đầy đủ tên tuổi địa chỉ của Hải vào tờ đăng kí rồi đưa cho cô nhân viên bưu điện. Bưu điện sẽ có trách nhiệm thông báo cho bạn tôi ngày giờ chính xác để bạn tôi ra bưu điện gần nhất thực hiện cuộc kết nối điện thoại.

Hải ra quân sớm cùng thời kì với tôi, sau đợt hai đứa bị thương. Từ đó  chẳng có tin tức gì về nhau. Tôi thi đại học rồi sang Nga. Hải về quê làm anh thợ cày. Tình cờ năm ngoái có chút việc vào ốp người Việt ở Matxcova, gặp Hải đang vật vờ trong đó. Trông bạn tôi vẫn như xưa với mái tóc rũ dài xù tổ quạ như hồi còn trên chốt. Cái quần mặc lép xẹp một bên mông. Hỏi ra mới biết cậu ta đã sang đây mấy năm theo diện xuất khẩu lao động, làm ở nhà máy giầy, dưới thành phố Riga. Chúng tôi lấy địa chỉ của nhau rồi chia tay vì cả hai cùng vội. Hẹn có dịp, tôi sẽ xuống chơi.

* * *

Điểm cao mà đơn vị chúng tôi chọn làm đài quan sát là một ngọn núi đá vôi lọt thỏm trong dãy núi đất cao sừng sững. Độ cao mỏm núi này không lớn, chỉ khoảng sáu bảy trăm mét so với mực nước biển, nhưng vô cùng khắc nghiệt vì địa hình hiểm trở. Tôi với Hải chung một hầm. Thực ra nó chỉ là một hốc đá nhỏ đủ chỗ cho hai thằng và đặt một máy nhìn xa Tiệp Khắc. Cửa hầm được che chắn bằng các bao tải cát to bằng cái gối mầu xanh xỉn, nhưng bị bột đá nhuộm bạc trắng .

Mấy hôm vừa rồi pháo địch bắn rát, ầm ầm cả ngày lẫn đêm. Chúng tôi nằm khoèo trong hốc đá nhai gạo rang qua bữa, thỉnh thoảng ngớt pháo thì tranh thủ chỉnh lại những bao cát xô lệch do sức ép của đạn pháo nổ gần.

Hải nằm gối đầu lên cái ba lô lép kẹp, xoa xoa bụng ọc ạch chỉ toàn nước, hỏi tôi: “Mày bảo liệu anh nuôi có mang cơm lên được không?” Hải to như bồ tượng, sức ăn bằng hai bằng ba người khác mà phải nhai gạo mấy ngày liền nên tôi an ủi: “Trời hôm nay mù, tầm nhìn kém, chắc dàn DKZ sẽ ngậm miệng”. Hải ừ một câu rồi trở mình, nằm co quắp như con tôm, thiu thiu ngủ.

Tôi mở ba lô lấy cái vòng đồng màu vàng đỏ làm bằng vỏ đạn đeo thêm vào cổ tay phải. Tôi đeo vòng để theo dõi thời gian, dùng vòng tuần như bọn trẻ con chơi đồ hàng ở dưới thành phố. Cổ tay tôi có năm cái vòng, tức là hôm nay thứ năm. Cứ hết một tuần vòng, tôi lại nhét một viên sỏi vào túi cóc  ba lô. Ngày tháng giờ giấc đặc biệt có ý nghĩa đối với những kẻ trong hoàn cảnh như chúng tôi. Thỉnh thoảng tôi mang sỏi ra đếm: “À, mình đã sống thêm được ngần này ngày”.

Bao nhiêu viên sỏi, là bấy nhiêu tuần địch chưa phát hiện ra mục tiêu cụ thể. Hốc đá mà chúng tôi dùng làm đài quan sát lưng dựa vào một vách đá dựng đứng, miệng hầm đối diện với ngọn núi không có địch, vì thế mà tránh được tầm bắn của dàn DKZ trên sườn núi đằng sau. Chúng chỉ có duy nhất một nhiệm vụ ngày đêm vãi đạn sang bên này, bắn vỡ tất cả những tảng đá mà có khả năng bộ đội ta ẩn nấp. Đá vôi vỡ vụn, bột đá phủ trắng như tuyết từ đỉnh xuống đến chân núi. Trên ngọn núi trơ trọi này, trong cơn bão đạn, bộ đội ta vẫn phải bám trụ ngày đêm. Theo kế hoạch, chúng tôi sẽ phải quan sát, ghi chép và báo cáo tình hình địch khi phát hiện được cho Tiểu đoàn và ở đây khoảng hai tư, hai lăm viên sỏi thì sẽ hoàn thành công việc

Hải lồm cồm bò dậy, vớ can nước tu một ngụm, súc miệng òng ọc rồi nhổ toẹt vào vách đá, giương cặp mắt phù thũng sưng húp híp vì thiếu chất, nhìn tôi, cười: “Răng lung lay quá. Đánh răng bây giờ là rụng”. Tôi đùa: “Thế có chân giò luộc mày có ăn được không?” Hải bảo: “Luộc chân mày nhé”. Tôi bảo: “Phỉ phui cái mồm mày”. Hải nhăn nhở: “Sống chết có số rồi, sợ cái gì”.

Cánh lính chốt chúng tôi thường kiêng kị ba điều: cắt tóc cạo râu, mặc quần áo mới và nói lời tạm biệt khi chia tay. Họ sợ vận đen khi cắt tóc. Quần áo mới chỉ dành cho tử sỹ. Nói tạm biệt rồi không bao giờ về nữa. Nó như một thứ luật ngầm ngấm vào tiềm thức của mỗi người, bất thành văn mà ai cũng tuân thủ tuyệt đối. Thế nhưng chuyện sống chết thì Hải cứ bô bô chẳng kiêng cữ vì “có số cả rồi”.

Một lần, giữa hai đợt oanh tạc, không gian yên ắng lạ thường. Sự yên tĩnh khiến tôi thấy mình là người thừa trong trò chơi tìm và diệt này. Thiếu tiếng pháo, thiếu cảm giác âm âm rung rung dưới lòng đất, chúng tôi ngủ không sâu giấc. Tôi khều Hải dậy, gợi chuyện:

- Hay là ta chuồn?

- Lượn à? Tùy mày! Nhưng đã ở được từng ấy ngày rồi giờ lại tuột xích. Sao không phắn mẹ nó từ dưới kia cho nhanh.

- Nhưng tao thấy mình như con chuột sống trong nhà có nuôi mèo.

- Sợ bị mèo vồ à? – Hải cười khùng khục trong cổ họng.

- Tao không sợ chết. Chết là hết, chính ra lại nhẹ nhàng. Tao chưa có vợ con nên chẳng vướng bận. Cùng lắm bố mẹ khóc vài ngày rồi cũng nguôi ngoai. Tao sợ bị thương. Tàn phế cả đời. Cả đời dặt dẹo và làm nhiều người khác khổ lây.

- Ôi dào, mày cứ lắm chữ rồi nhiều chuyện. Có ngày bị một mảnh vào đầu đấy. Cho mày bi bô cười nói cả ngày, tha hồ mà yêu đời nhé – Hải đùa độc mồm.

Tà chiều thì anh nuôi mang được cơm lên cho chúng tôi. Cơm nắm ăn với cá mắm. Con cá to bằng hai ngón tay bốc mùi khắm lặm. Hải vừa ăn vừa chửi anh nuôi, cơm phùi ra cả mép: “Tổ sư mấy thằng nhát chết. Để bọn tao chết đói thế này lấy đâu ra sức mà đánh nhau”. Cậu anh nuôi cỡ tuổi chúng tôi, trẻ măng, chớp cặp mắt ngân ngấn nước, uất ức bảo: “Tao là thằng thứ ba đấy, hai thằng kia đưa cơm cho chúng mày đều đi rồi”. Tôi thấy vậy bảo: “Về đi, lát nữa là đến giờ pháo bắn”.

Khi tôi đếm được mười tám hòn sỏi và ba cái vòng tay thì bọn địch phát hiện ra cửa hầm. Lúc ấy vào buổi trưa, phát đạn đầu tiên nổ cách cửa hầm khoảng chục mét. Đá vỡ bay rào rào, bụi đá lẫn khói đạn quánh đặc. Hải chồm dậy, chửi: “Bọn chó nó thay đổi vị trí bắn rồi”. Ánh lửa đầu nòng của cối 81 ly lóe lên ngay sườn núi đối diện đã nói lên điều đó. Hải phản xạ tương đối nhanh, thò khẩu trung liên RPK qua kẽ hở bao cát bắn xối xả về phía có địch. Vỏ đạn văng ra đập côm cốp vào vách đá bắn cả vào mặt tôi. Tôi xách khẩu phóng lựu M79 ra bắn cắc đùm, khoảng cách khá xa nên đạn không tới được mục tiêu. Quả đạn cối thứ hai nổ gần hơn, hơi đạn đập vào vách núi dội ngược dí bẹp tôi xuống đất. Hốc đá chúng tôi nấp như công sự đá tự nhiên, đằng trước lại được che chắn bởi một vài tảng đá lẫn bao tải cát. Vì vậy, trừ trường hợp chúng chỉnh được đạn rơi chính giữa miệng hốc đá thì mới lo, chứ rơi vãi xung quanh thì chỉ như muỗi đốt gỗ. Đạn cối bắn cầu vồng, chỉnh chính xác đến thế không phải dễ.

Tôi đã nghe thấy tiếng súng chi viện của một vài hầm khác. Qua cơn bối rối ban đầu, Hải giờ đã bình tĩnh hơn, mắm môi bắn từng loạt ngắn, vai rung bần bật. Thỉnh thoảng lại quay sang nhìn tôi lóng ngóng không biết làm gì với khẩu phóng lựu vô dụng, quát: “Thỗn cái mặt ra đấy à! Tiếp đạn cho tao”. Bên kia, địch bị đánh trả nên không thể bình tĩnh chỉnh góc bắn chuẩn, quả đạn tiếp theo vượt qua đầu chúng tôi rơi mãi phía sau lưng.

Đúng lúc đó tôi nhìn thấy một quầng lửa, chỉ kịp nghĩ trong đầu: “Thôi xong… DKZ ” thì xung quanh lửa bùng lên rồi tôi chẳng hay biết gì nữa.

* * *

Hình như tôi có tỉnh dậy một lần, thấy xung quanh tối đen, đầu óc tay chân nặng trịch. Cảm giác chật chội khiến tôi nghĩ mình đang nằm trong quan tài. Mình đã chết, phần xác đã được chôn và phần hồn đang trên đường sang thế giới bên kia, đợi được phân loại lên thiên đường hay xuống địa ngục.

Tôi tỉnh lại lần thứ hai thấy mình đang nằm trên giường của bệnh xá sư đoàn. Khắp người quấn bông băng trắng toát và ê ẩm đau. Ánh nắng xiên qua tán cây chui vào cửa xổ vãi tung tóe xuống nền nhà. Đàn gà cục tác bới đất kiếm ăn ngoài vườn. Tỉnh hay mê? Tôi đưa tay lên dụi mắt để nhìn cho rõ. Cánh tay tôi nhẹ bẫng vuốt mãi không tới mặt. Tay phải cụt đúng đến khuỷu và máu rỉ ra ngoài băng đã khô mầu nâu sậm. Tôi bật khóc hu hu như trẻ con.

Nửa tháng sau khi tôi đủ sức để đi lại tập tễnh thì cũng là lúc được tháo băng. Khắp người tôi lồi lõm chi chít sẹo đang lên da non mầu hồng nhạt xấu xí vô cùng. Nhưng dù sao nó còn được che đậy bởi lớp quần áo bên ngoài nên không phải ai cũng nhìn thấy. Còn cánh tay phải, người ta tháo khớp rồi khâu túm lại. Một khúc thịt, xương, da ngoe nguẩy bên hông trông rõ tởm. Thật khó diễn tả tâm trạng tôi khi ấy. Lúc khoác chiếc áo lên người, ống tay áo rủ xuống thõng thượt, gió thổi bay phần phật. Tôi bèn xắn lên cho gọn, một khoảng trống không gì bù đắp nổi hiện ra. Thế là lại thả tay áo xuống và đành phải giắt vào cạp quần cho gọn.

Hải thỉnh thoảng có sang thăm tôi. Cậu ta bị mảnh đạn phạt mất một miếng mông. Gặp tôi là than phiền: “Rơi mất mấy lạng thịt sấn”, rồi nhìn tôi lắc lắc cái đầu: “Trông mày chán quá”. Tôi im lặng không muốn nói chuyện, thỉnh thoảng lắm mới ừ hữ một câu cho nó biết tôi chưa cụt lưỡi. Vài lần như thế nó cũng nản, chẳng qua độc thoại với tôi nữa. Hải ra viện sớm hơn. Ngày về đơn vị, Hải xách ba lô qua chào. Nó nhìn tôi một lúc rồi lấy tay xoa xoa lên mái tóc cắt vội lởm chởm của tôi, chép miệng nửa đùa nửa thật: “Mày càng ngày càng vô hồn. Để tao kiểm tra xem có mảnh nào chui vào sọ không”. Tôi không muốn ai động vào người mình. Thói quen dùng tay phải bao năm không dễ mà bỏ ngay được, mẩu thịt xương da nơi bả vai tôi khua lên khua xuống mấy cái nhưng không chạm được vào tay Hải vì ngắn quá. Lúc ấy tay trái mới có phản xạ hỗ trợ hất cánh tay của Hải đang để trên đầu tôi. Ra đến cửa còn nghe thấy Hải lẩm bẩm: “Thằng này hỏng rồi”.

* * *

Đúng giờ như đã đăng kí, tôi ra bưu điện trung tâm. Cô nhân viên bưu điện tóc vàng mắt xanh mỉm cười xin lỗi: “Bạn anh không còn ở địa chỉ trên”. Tôi phản ứng rất vô nghĩa: “Không có lẽ, bạn tôi ở đấy mà”. Cô gái nhắc lại chậm rãi từng từ như thể tôi không hiểu tiếng Nga: “Bạn… anh… chuyển… đi… rồi… hiểu… chưa?”

Có thể Hải đã về nước. Giai đoạn này công nhân về nước ồ ạt vì hợp đồng lao động chấm dứt trước thời hạn do Liên Xô tan vỡ. Cũng có thể Hải đã chuyển sang thành phố khác làm ăn chăng? Dù thế nào đi chăng nữa, thì sợi dây duy nhất để liên lạc với Hải đã đứt mà tôi thì đang rất cần sự giúp đỡ của cậu ta.

Các nữ công nhân nhà máy dệt dưới thành phố Hải đang đóng gói để về nước. Tùy vào vị trí và thâm niêm công tác mà mỗi người được đóng từ một đến vài khối hàng. Lương của các cô trừ chi tiêu hàng tháng, tiết kiệm  mua hàng chỉ được một góc thùng. Góc thùng còn lại được các chủ hàng trên Matxcova sử dụng và trả phí cho chủ nhân. Niken lúc này ở nhà đang tiêu thụ mạnh, lãi tới dăm sáu lần. Loại này là mặt hàng cấm xuất. Mua được cũng không dễ, phải thông đồng với đám công nhân ăn cắp từ các nhà máy cơ khí ra.

Để thoát được sự kiểm tra của Hải quan Nga, họ đã nghĩ ra một loại thùng rất kì lạ. Thoạt đầu mới nhìn thì cũng giống như bao thùng khác đóng bằng những thanh gỗ thông. Bên trong nhét hầm bà làng chăn ga gối đệm xô chậu nồi niêu bát đĩa cũ nát. Đại khái là những mặt hàng Hải quan khi kiểm tra cũng phải nhỏ lệ thương cảm cho những công nhân nghèo. Thế nhưng, chì Hải quan đã được kẹp vào nắp thùng, thì đêm ấy họ cậy hai thanh gỗ bên hông được đóng rất lỏng lẻo, lôi hết đống của nợ ra để mai còn ngụy trang thùng khác. Nhét gì vào thùng đã kẹp chì  là tùy thuộc vào độ liều của chủ thùng và độ máu của chủ hàng trên Matxcova. Họ đã làm thế nhiều lần và đều trót lọt. Công việc đang xuôi chèo mát mái thì bỗng đâu rơi xuống một nhóm người, chúng đòi thu phế bến bãi theo kiểu phia. Nếu không chấp nhận chi sẽ bị báo hải quan thu trắng. Chưa kể nếu giải quyết không khéo, chúng nổi khùng lên xin tí tiết các chủ hàng để dằn mặt thì còn khốn hơn.

* * *

Tôi khoác chiếc ba lô bên trong có vài bộ quần áo với mười tám viên sỏi và năm chiếc vòng còn sót lại lên vai trái rồi xuống xe buýt. Nhà tôi cách bến xe buýt khoảng một cây số. Đi bộ hết chục phút nhưng tôi không về ngay mà tạt vào quán nước ven đường đợi trời tối. Tôi không muốn mọi người trong khu tập thể nhìn thấy tôi trong bộ dạng này.

Tôi kéo vành mũ sụp xuống che hết nửa khuôn mặt, mua chục điếu thuốc lá cuốn ngồi hút dần. Gọi đến chén nước chè thứ năm thì bà cụ chủ quán không giấu được tò mò.

- Chú tìm ai phỏng?

- Vâng, cháu tìm nhà người bạn – Tôi nói lí nhí trong cổ họng.

- Khu nào thế chú?

- Khu C – Tôi nói tên khu tập thể nhà tôi.

- Ừ, khu ấy chú cứ đi theo lối này, bao giờ cụt đường thì đến nơi. Giờ này chắc nhà người ta chưa đi làm về. Chú cứ ngồi đây đợi – Bà cụ lưỡng lự một lát rồi hỏi tiếp – Bà hỏi khí không phải, bạn chú hi sinh rồi phải không?

- Vâng – Chẳng hiểu sao tôi lại trả lời thế.

- Tội nhỉ. Nhìn cánh tay chú là bà hiểu. Trên ấy khốc liệt lắm phải không chú? Thanh niên khu này đào ngũ hàng loạt vì sợ phải lên biên - Bà vừa nói, vừa lấy gấu áo chấm dòng nước mắt đang lăn ra từ khóe mắt nhăn nheo.

Tôi cũng không rõ, bà khóc vì người bạn tôi hi sinh, vì ống tay áo phất phơ của tôi, hay vì đám thanh niên đào ngũ? Tôi quay mặt nhìn đi chỗ khác vì không muốn nhìn thấy phụ nữ khóc. Cho dù người phụ nữ ấy là một bà già và giọt nước mắt ấy là của người mẹ. Tôi sợ nhìn thấy nước mắt vì sợ phải đối mặt với một tinh thần yếu hèn trong cái thể xác đàn ông tàn tạ của tôi. Càng sợ hơn nếu giọt nước mắt đó được ban phát bởi sự thương hại.

Tôi ngồi cho đến lúc bà cụ dọn hàng đi ngủ. Đường phố vắng lặng, tôi lầm lũi đi trong ánh đèn đường vàng vọt. Bóng tôi đổ dài xuống nền đường và tôi chợt phát hiện ra rằng, mình đang có xu hướng lệch người về một bên do cơ thể thiếu sự cân bằng. Chỉ còn vài trăm mét là đến mái nhà nơi tôi sinh ra và lớn lên. Vậy mà tôi lại không muốn trở về căn nhà đó.

Cha tôi là một công chức, cả đời an phận sống dựa vào đồng lương còi cọc chỉ đủ mua báo đọc hàng tháng. Gánh nặng gia đình dồn hết lên vai mẹ tôi, một người đàn bà lắm bệnh nhiều tật. Mẹ tôi phải xin nghỉ mất sức, về nhà làm đủ các nghề để có bữa rau bữa cháo nuôi các con và ông chồng. Cuộc mưu sinh vất vả khiến cho hôn nhân trở nên ngột ngạt. Chẳng người nào đủ can đảm để bỏ người kia nhưng năm ngày ba trận lớn đánh đuổi nhau vòng quanh khu tập thể, hai trận nhỏ chì chiết nhiếc móc suốt đêm. Cách thể hiện duy nhất của cha tôi để thấy mình còn chút uy danh trong xã hội là chửi đổng hàng xóm và đem các con ra đánh cho đỡ ngứa mắt. Lũ chúng tôi, những đứa trẻ sống giữa hai “làn đạn” của cha mẹ, thấy gia đình nhiều khi như thể địa ngục. Tôi nhập ngũ ngay khi đến tuổi luật định. Gần hai năm sau, tôi mười chín tuổi, tàn phế lê bước quay trở lại ngôi nhà địa ngục bởi chẳng biết đi đâu về đâu. Tôi giận đời, giận mình sao không chết quách cho rồi trong cái hốc đá đó. Để bây giờ thân tàn ma dại thế này đây.

Người mở cửa là cha tôi. Các em đã ngủ, lăn lóc dưới sàn gạch của căn hộ rộng mười hai mét vuông. Tôi khẽ chào cha rồi lặng lẽ tìm một góc bên cạnh các em. Cha tôi vẫn đứng chỗ cánh cửa, chống nạnh nhìn tôi từ đầu đến chân rồi chua một câu: “Đẹp nhỉ, oai phong lắm”. Mẹ tôi nằm trên cái giường duy nhất nơi góc nhà, nhỏm dậy búi lại mớ tóc rũ rượi, khóc nức nở: “Sao lại ra nông nỗi này hả con. Ông giời cứ đày đọa tôi mãi thế này!” Tôi bảo: “Con lậy mẹ, đừng khóc nữa”. Cha tôi đau đớn: “Tay chân thế này thì xúc đất mà đổ vào mồm”. Tôi định bật lại: “Cha đủ cả hai tay mà cũng có nuôi được bản thân đâu”. Nhưng hèn, nên lại nói chệch đi: “Con sẽ tự nuôi con, đừng lo”. Cũng phải thôi, thằng hèn lại đẻ ra thằng hèn, tôi không dám bật lại cha cũng có căn nguyên của nó.

Đây là quãng thời gian nặng nề nhất trong đời. Tôi giam mình trong nhà, trong bộ quần áo dài từ đầu đến chân và chẳng tiếp xúc với ai. Cảm giác tù túng còn khủng khiếp hơn trong hốc đá trên điểm cao. Ánh mắt dò xét của mọi người xung quanh còn sắc hơn mảnh đạn. Tôi bị cơn đau vết thương hành hạ. Cơn đau kì lạ, nó không phải ở nơi khuỷu tay mà xuất hiện ở cẳng tay đã mất. Tôi cảm thấy rất rõ, bàn tay phải giập nát, xương cổ tay gẫy chọc thủng da lòi ra ngoài nhọn hoắt, trắng hếu. Tôi đau vật vã mỗi khi trái nắng trở trời. Bố tôi chửi: “Mày lại làm trò”. Bác sỹ bảo: “Cơn đau là có thật, nhưng không thuốc nào chữa nổi. Cơn đau được ghi nhớ trong bộ não, thỉnh thoảng nó lại phát tín hiệu như thật. Bệnh này của bác sỹ tâm lý”. Chẳng tìm đâu ra bác sỹ tâm lý trị liệu, chỉ có bác sỹ chữa bệnh tâm thần, chữa điên, mà tôi lại chưa điên mới khổ.

Tôi chỉ dám ăn một ngày hai bữa, mỗi bữa một lưng cơm vì thấy mình là gánh nặng, là kí sinh trùng của cha mẹ mình. Cha tôi mỉa mai: “Ăn nhiều tay nó cũng không mọc dài ra đâu”. Nước mắt chan bát cơm, tôi ngẹn ngào: “Cho con vay bát cơm”. Vay tức là tôi sẽ phải trả.

Tôi tập viết tay trái và lao đầu vào ôn thi đại học. Chỉ có cách ấy, may ra tôi mới cứu tôi thoát khỏi địa ngục và bệnh điên đang cười nói rình rập ngoài cửa.

Trời chẳng phụ lòng người. Tôi may mắn đỗ đại học, cộng thêm điểm ưu tiên thì vừa đủ điểm đi tây. Lần thứ hai tôi xách túi ra khỏi ngôi nhà của mình và không mong quay trở về. Cha tôi nhìn theo không nói gì. Có lẽ ông đang nghĩ là nhà mình sắp sửa có nồi áp suất đun cho đỡ tốn dầu nên cố giữ những lời cay độc không để nó tuôn trào.

* * *

Tôi chắt chiu dành dụm từng đồng học bổng để mua hàng gửi về trả những bát cơm vay. Còn lại một ít, tôi đi đặt cánh tay giả. Cánh tay bằng nhựa, rỗng ở giữa để có thể đút được mẩu thịt xương da của tôi vào. Cánh tay giả mầu nâu hơi sậm hơn so với da người thật, đủ cả bàn tay lẫn ngón tay, có dây buộc vào bắp tay cho khỏi rơi. Hình dáng khum khum trông không được tự nhiên lắm. Nhưng có nó, tôi tự tin hơn rất nhiều. Tuy không thể mặc được sơ mi cộc tay, nhưng sơ mi dài tay không cần phải giắt ống tay vào cạp quần nữa. Tôi ướm thử bộ comple, ngắm nghía trước gương, thấy mình không đến nỗi tồi.

Cuộc sống khó khăn hơn rất nhiều sau chính biến năm chín mươi. Giá cả tăng vọt, học bổng của tôi chỉ đủ ăn một tuần là nhẵn túi. Một số bạn đã bỏ học đi làm, số khác được gia đình bên nhà gửi tiền ăn sang mới có thể học tiếp. Tôi lao vào làm bất cứ cái gì có thể làm được để có tiền nuôi sống bản thân và theo đuổi chuyện học hành. Tôi đã đồng ý áp tải chuyến hàng đó xuống Riga và nhận trách nhiệm dàn xếp với nhóm người kia. Mức thù lao được trả đủ trang trải cuộc sống tằn tiện cho đến hết năm. Trong hoàn cảnh khó khăn của tôi thì đó là một cơ hội quí. Hơn nữa, từ trong sâu thẳm, còn có một động cơ khác thôi thúc tôi nhận công việc này. Tâm trí tôi, muốn chứng minh với tôi, muốn cho tôi thấy tôi không phải là kẻ đớn hèn. Những chủ hàng chọn tôi cũng có lý do riêng, vì theo như họ nói: “Hình như chúng nó là lính”. Lính nói chuyện với lính ắt dễ hơn rồi. Tôi nghĩ, nếu có Hải giúp đỡ thì mọi việc sẽ  hanh thông, vì cậu ta chắc phải quen những kẻ nổi loạn kia. Hải về nước rồi cũng chẳng sao, tôi sẽ đem lí lịch ra để thương lượng vậy.

Xe hàng đến địa điểm tập kết vào lúc nửa đêm. Đây là khu đô thị mới, nằm bên kia sông. Dãy nhà của các cô công nhân dệt ở cao tám tầng. Nó được xây dựng chưa lâu, kiến trúc khá hiện đại và không mang dáng dấp của kí túc xá, ngoại trừ sự xuống cấp cố hữu của những căn nhà có người Việt ở mà bằng mắt thường cũng nhận ra. Nhiều phòng đèn vẫn sáng. Nhà ở dành cho nữ công nhân nhưng nam giới chiếm phân nửa. Họ là công nhân của các nhà máy khác trong thành phố, bỏ sang đây ở cùng cho có đôi lứa. Dưới sân dãy nhà la liệt các thùng hàng gỗ thông đang đóng dở dang.

Từ trên gác có mấy người ngó qua cửa sổ xuống sân. Tôi biết là sẽ có chuyện nên chuẩn bị tinh thần để đàm phán. Nếu họ cũng từng là lính, mọi chuyện sẽ dễ thở hơn nhiều. Còn không, thì tuỳ cơ ứng biến.

Chỉ một thoáng đã thấy họ xuất hiện bên chiếc xe chở hàng.

- Xe chở gì thế này? – Một người đá đá vào lốp xe và gằn giọng hỏi.

- Một ít hàng của mấy người bạn – Tôi trả lời.

- Niken đúng không? – Kẻ nào đó khẳng định ngay.

- Đúng vậy? – Tôi nhũn nhặn kiên trì tiếp chuyện.

- Này ông! Ông là khách lạ chưa biết luật ở đây thì tôi vào đề thẳng nhé. Chỗ này ít nhất cũng phải vài tấn, vị chi là ngần này tiền, các ông chuyển về đến Việt nam vứt đi cũng được vài lần thế. Vậy bây giờ các ông để lại một ít tiền, thì anh em sẽ vô tư. Còn không thì mất hết. Tuỳ các ông chọn lựa.

- Ông cứ bình tĩnh, rồi đâu sẽ có đó – Tôi tìm cách hoãn binh để thăm dò đối tượng.

- Đưa đây năm chục vé, rồi thích làm gì thì làm – Một người trong bọn nói.

- Tôi lấy đâu ra ngần ấy tiền.

- Thằng chó, tao đùa với mày đấy à? Bố vụt cho một trận rồi báo công an thu hết hàng bây giờ – Chúng buông lời đe dọa phủ đầu khi tôi còn chưa đưa ra con số thỏa thuận.

- Các ông phải hiểu cho tôi. Tôi cũng làm công thôi.

- Thế không có tiền thì cho bọn tao xin vài tạ niken vậy – Hắn nói xong thì định nhảy lên xe.

- Ông không được làm thế – Tôi cương quyết ngăn cản, dùng tay kéo áo tên kia lại. Cánh tay phải sõng sượt bên nẹp quần. Tình hình đàm phán diễn biến theo chiều không kiểm soát được.

- A… thằng này láo…

Chưa dứt lời một người trong nhóm đã nhào vào tôi rất nhanh. Chúng bẻ quặt tay phải của tôi ra đằng sau. Tôi quẫy mình, cánh tay nhựa tuột khỏi khớp nối, tụt qua ống tay áo và nằm gọn trong tay kẻ kia. Dưới ánh đèn đường, tôi nhận ra một thoáng kinh hoàng hiện trên khuôn mặt người đang cầm cánh tay tôi. Hắn giơ cánh tay vẫn còn dây buộc lòng thòng lên cao nhìn một lần nữa cho kỹ, hộc lên một tiếng và ném xuống đất. Không phải là ném mà là buông tay để nó rơi tự do. Có lẽ hắn sợ, hắn tưởng bẻ gãy tay đối phương? Không phải thế! Trong khoảnh khắc, hắn nhận ra trước mặt mình là một người lính như hắn. Thậm chí còn không may mắn bằng hắn khi trở về chẳng nguyên vẹn. Lòng trắc ẩn của một người lính tưởng đã mất bỗng dưng trở về. Những người có mặt ở đó đều bàng hoàng trước những gì xảy ra quá đột ngột.

- Tôi… tôi… xin lỗi ông! – Người đó lấy lại được bình tĩnh và nhặt cánh tay nhựa lên đưa lại cho tôi và hỏi – Bị thương ở đâu?

- Mặt trận H – Tôi trả lời – Mà sao đang nhiên ông lại bất ngờ bẻ tay tôi vậy? – Tôi vừa hỏi vừa cười. Tôi hiểu được tình hình đã thay đổi theo chiều hướng thuận.

- Nói thật với ông, tôi tưởng ông để dao trong ống tay áo. Vì tôi thấy ông chỉ sử dụng tay trái, còn tay phải lúc nào cũng thấy khum khum.

Không khí ngột ngạt sặc mùi đao búa bỗng cởi mở một cách chân tình rất lính. Mọi người đều nói cười và không ai nhớ rằng cách đây mấy phút họ vẫn còn hùng hổ doạ nạt để bắt tôi nộp phế. Một người bảo: “Lên làm chén rượu đã. Ông cứ bảo chúng nó bốc hàng đi, không sợ mất đâu”. Tôi cười phụ họa: “Mất thế chó nào được” và theo họ lên phòng.

Tôi đang rất vui vì chuyện phức tạp lại được hóa giải rất dễ dàng bằng một thứ tình cảm rất mộc mạc: đồng đội. Sự bất ngờ này chưa hết, sự bất ngờ khác lại ập đến. Ngồi chính giữa căn phòng tôi được mời lên uống rượu là một người đàn ông lưng to như cánh phản, tóc tai bù xù tổ quạ, mà mới chỉ thoáng qua, tôi đã nhận ra đó là ai.

Tôi bảo: “Tao tưởng mày đã về nước”. Hải cười: “Về đi cày hả? Nhà máy giải tán, tao sang đây ở với bọn này cho vui”. Tôi hỏi lại: “Sang làm đại ca?”. Hải bảo: “Đại ca đại cốc gì! Toàn anh em lính tráng, bảo nhau mà làm ăn”. Tôi cười: “Thế là hôm nay tao làm mất cơ hội làm ăn của chúng mày”.

Rượu vào biêng biêng. Mọi người nâng lên đặt xuống liên tục. Tôi thấy nóng nên cởi phăng chiếc áo đang mặc. Gió mang hơi lạnh từ bờ sông thổi mát túm da khâu dúm dó đầu khuỷu tay làm tôi giật mình. Hóa ra từ lúc tay bị vặn gẫy, tôi chưa xỏ lại. Đây là lần đầu tiên kể từ khi mua cánh tay giả, tôi quên đeo. Cũng là lần đầu tiên từ ngày rời mặt trận, tôi để cánh tay trần không ngụy trang trước đám đông. Lại chạm cốc. Lại những câu chuyện xa lắc lơ ùa về rôm rả.

Cuối chầu rượu, Hải thì thầm vào tai tôi: “Mày lấy được mảnh đạn trong sọ ra rồi à”. Rồi nó ngồi tự cười rũ rượi như ma làm. Tôi bảo: “Đừng tự sướng thế, cả tao lẫn mày và những thằng kia đều dính mảnh đạn vô hình trong não đấy”. Cả đám nghe thấy vậy, phản xạ tự nhiên xoa xoa tay lên đầu kiểm tra và hê hê cười như trẻ thơ.

* * *

Hai ngày sau tôi quay trở lại Matxcova. Tôi lôi mười tám viên sỏi và năm chiếc vòng đồng làm từ vỏ đạn dưới đáy va ly ra lau chùi rồi đặt trang trọng trong góc phòng. Những vật kỷ niệm này là một đoạn đời không thể quên. Bần thần một lát, tôi lấy giấy bút ra và viết: “Cha mẹ và các em thương yêu…”

Hà nội tháng 05/2007

DD

Related Posts

Doãn Dũng.

Mùa hè nước Nga tắt nắng rất muộn. Bảy giờ tối mặt trời vẫn  vàng rực chưa chịu giấu mình sau rặng bạch dương xa xa phía tây làng Orekhovo. Những người đàn ông trong làng thường tụ tập vào lúc này, sau một ngày đồng áng vất vả. Họ uống bia, chơi đô mi nô và nói dăm ba câu chuyện tầm phào đợi cơm tối.

Bên cạnh những người đàn ông Nga to khoẻ, ở trần, da rám nắng đỏ au, đang cười nói vung tay đập côm cốp những quân đô mi nô lên mặt bàn gỗ sồi là một người đàn ông châu Á. Trông anh nhỏ bé, khuôn mặt gầy, tóc tai bờm xờm rất khó đoán tuổi. Anh mặc một cái áo sơ mi cũ, cúc cài cúc buông, xộc xệch nhầu nhĩ. Chiếc quần khaki màu xám, bạc phếch, xắn đến tận đầu gối. Tư thế ngồi của anh cũng khác những người đàn ông quanh đó. Một chân có giày buông dưới đất, một chân co lên ghế thì không giày, cằm tì lên cái đầu gối củ lạc, mắt chăm chú theo dõi những quân đô mi nô trên bàn. Chốc chốc lại thấy anh đổi chân cho đỡ mỏi, chân kia dò dò dưới gầm bàn tìm chiếc giầy há mõm, quăn queo, mốc thếch.

_Này ông, đồng hương của ông đến đấy – Vợ anh, một người phụ nữ Nga,  bất chợt xuất hiện, thò đầu qua lớp hàng rào gỗ gọi vọng vào.

_Bảo họ đợi một chút, tôi chơi nốt ván đã.

_Họ lại đến mua lợn à? – Ai đó trong hội hỏi.

_Chắc vậy – anh lơ đãng trả lời và đặt quân đô mi nô cuối cùng lên bàn – Tôi thắng rồi nhé – anh thông báo rồi đứng dậy, chân lại rờ rẫm tìm chiếc giày lúc nãy hẩy khỏi chân.

Người đàn ông châu Á đó tên là Tuấn. Gần hai chục năm trước, anh được chuyển tiếp sang Nga học năm thứ 5 về ngôn ngữ. Trên một chuyến tàu, anh quen người thôn nữ Nga, không xinh nhưng chất phác và đôn hậu. Họ yêu nhau, lấy nhau rồi về quê vợ làm lụng sinh sống, tại cái làng nhỏ bé này.

* * *

Rất mất công Việt mới tìm ra Tuấn nhân thể một chuyến công tác sang Nga. Mọi mối quan hệ được anh đào xới để tìm ra manh mối Tuấn “điên”, cái tên mà ngày xưa mọi người vẫn gọi Tuấn. Ở Matxcova có người bảo hình như Tuấn ở dưới vùng Novoxibir. Việt mua vé, bay mất 5 tiếng xuống đây. Lùng sục trong cộng đồng người Việt, những câu hỏi, những lời miêu tả mơ hồ, những cái lắc đầu trễ nải của người được hỏi không làm Việt nản nòng. Rốt cuộc cũng có người nhíu mày bảo: “Có lẽ đó là ông Tuấn “lợn”, chuyên cung cấp lợn thịt, thực phẩm tươi sống cho “ốp” này. Đúng là ông ấy lấy vợ Tây, nhưng ở cái làng cách thành phố này hàng trăm km, khó tìm lắm đấy”.

Giờ thì Việt khẳng định người đàn ông đang đi trên con đường làng là Tuấn “điên”. Cái dáng người nhỏ bé, lưng còng còng, khi đi hai tay đút túi quần, đầu chúi ra đằng trước như chực ngã chẳng lẫn vào đâu được. Trông anh vẫn thế, ngoại trừ cái lưng có vẻ còng hơn dưới gánh nặng tuổi tác.

_Mua gì thế ông? Lợn hay gà? – Tuấn vừa bước vào vừa hỏi. Dường như theo một phản xạ có điều kiện, những người Việt nam đến đây chỉ để mua thực phẩm tươi sống đem về thành phố chế biến bán kiếm lời, cho nên Tuấn vào đề ngay.

_Tôi chẳng mua gì cả, đến thăm anh thôi – Việt vừa nói, vừa cười, nheo mắt ngắm Tuấn từ đầu đến chân – Lôi thôi quá! vẫn chẳng khác gì một anh nông dân vừa cầy xong thửa ruộng – Việt bảo.

_Thì…tôi vẫn là nông dân đấy thôi – Tuấn cười chống chế, đưa tay gãi đầu, nhìn Việt khó hiểu, không rõ con người đứng trước mặt mình là ai, đến đây làm gì?

_Vẫn chưa nhận ra ai à? – Việt mở túi xách, móc ra một vật khum khum được gò bằng tôn hoa. Năm tháng đã làm nước mạ bay mất, chỉ còn lại một mầu tôn xám xỉn – Nhận ra ai chưa?

_Chú Việt – Tuấn thốt lên – Chú khác quá, chú vẫn giữ cái này à? – Bà béo ơi, đây là bạn chiến đấu của tôi – Tuấn bỗng hoạt bát hẳn lên, í ới giục vợ làm cơm. Lăng xăng đi bắt gà đãi khách. Miệng không ngớt lẩm bẩm: “Là chú Việt! Quí hoá quá! Quí hoá quá”.

* * *

Tuấn sinh ra và lớn lên ở một vùng quê Bắc bộ. Khi Tuấn bắt đầu cắp sách đến trường, cũng là lúc chiến tranh leo thang ra miền Bắc. Bom Mỹ vãi như trấu trên những cánh đồng quê Tuấn. Tuấn đi học phải đội mũ rơm. Cha Tuấn làm cho hai cái mũ rơm. Một cái rộng vành đội đầu như mũ của các bạn khác. Cái nữa nhỏ hơn, không vành, khum khum như cái mo cau. Cha Tuấn dặn: “Đi học nhớ che dái”. Tuấn lờ mờ hiểu rằng cái mũ đó quan trọng cho cuộc đời mình. Trẻ con mải chơi hay quên, nhiều hôm Tuấn đi học chỉ mang cái mũ rộng vành. Tuấn đành lấy cái mũ đó che phần bụng dưới mặc cho đầu trần. Lũ bạn thấy thế trêu chọc bảo Tuấn “điên”. Lúc đầu Tuấn còn cáu, chửi lại. Càng chửi chúng nó càng trêu tợn, sau Tuấn thây kệ.

Khi Tuấn bắt đầu phổng phao thì thống nhất đất nước. Bố Tuấn ăn mừng chiến thắng bằng một tiếng thở phào nhẹ nhõm. Ông sợ Tuấn sẽ phải nhập ngũ khi vẫn còn chiến tranh. Ông bảo Tuấn: “May cho mày”.

Năm 1978, Tuấn  đã 18 tuổi. Tuấn có giấy gọi nhập ngũ. Cha Tuấn thở dài, hoá ra chiến tranh vẫn chưa kết thúc hẳn, sự chết chóc vẫn còn lẩn quất đâu đây. Biên giới Tây Nam lại căng thẳng. Mẹ Tuấn khóc. Đàn bà không làm được gì hơn ngoài khóc. Cha mẹ Tuấn chạy đôn chạy đáo làng trên xóm dưới hỏi vợ cho Tuấn trước ngày nhập ngũ. Chẳng nhà nào đồng ý cho con gái về làm dâu nhà Tuấn. Cũng chẳng hiểu tại sao!

Sau thời kỳ huấn luyện thì đơn vị di chuyển vào Nam. Cuối năm đó đơn vị vượt sông Mê Kông trong bão lửa của dàn DKZ bên kia, đánh thọc sâu vào vùng đất bên ấy.

Gần 5 năm tham gia các trận đánh lớn nhỏ, Tuấn bị thương cũng vô số mảnh nhưng không vào chỗ hiểm. Tuấn được đi học trường Ngoại ngữ quân đội. Loắng ngoắng thế nào lại được chuyển sang trường Sư phạm ngoại ngữ Cầu giấy. Thế là thành chuyển nghành sang dân sự. Tương lai sẽ trở thành ông giáo.

Môi trường sinh viên rất khác với môi trường quân ngũ. Đối với họ, chiến tranh đã đi qua rất lâu, nó không còn hiện hữu trong tâm trí họ, không còn được nhắc đến trong bản tin thời chiến như hồi chống Mỹ. Tuấn cũng nhận thấy rất khó nói chuyện với họ. Những câu chuyện về vùng quê nơi Tuấn sinh ra, hay những trận đánh máu lửa của đồng đội trên những cánh đồng, cánh rừng đất bạn không hấp dẫn họ. Họ thích nói về những ước mơ, mà trong ước mơ đó họ là con người của chủ nghĩa thực dụng.

Tuấn phát hiện ra trong khối còn hai người đàn ông nữa, họ lên giảng đường vẫn mặc bộ quân phục xanh rì kiểu cũ trước năm 82, chân đi dép lốp, đôi mắt nghiêm nghị ít cười. Nhưng chính họ lại chưa một ngày quân ngũ chứ đừng nói đến chuyện nghe tiếng súng nổ hay xung phong dưới mưa bom bão đạn. Sự phát hiện ấy làm cho Tuấn thêm buồn. Anh cảm thấy mình lẻ loi đơn độc, một mình một chiến hào, không có đồng đội bên cạnh. Cảm giác đó làm cho Tuấn sợ.

Nói thế cũng không phải lắm. Bởi học đến năm thứ 2 thì Tuấn có một người bạn. Đó là một cậu bé 15 tuổi mới nhập trường và ở nội trú như Tuấn. Trường Sư phạm có một trường phổ thông nhỏ bên trong, gọi là nuôi gà nòi. Cậu bé mới lên cấp 3 và học ở trường đó. Tuấn tình cờ ngồi gần cậu bé ấy ở thư viện. Cậu ta chăm chú đọc một cuốn sách, lúc nghỉ giải lao, anh ngó qua. Đó là một cuốn truyện viết về hai cô bé bị bắt vào trại tập trung của bọn Polpot. Hai cô bé đã mưu trí trốn khỏi bàn tay độc ác của lũ diệt chủng, nhằm hướng đông cắt rừng lội suối sang được đến miền đất tươi sáng là Việt nam. Tuấn bảo: “Anh chiến đấu ở đấy gần 5 năm”. Thế là họ thành bạn của nhau. Chỉ có cậu ấy mới nghe được những câu chuyện của Tuấn, mới hiểu được những giấc mơ ám ảnh, chia sẻ với anh ký ức trận mạc. Có một người bạn vong niên như thế là Tuấn vui lắm rồi.

Tuấn bắt đầu mắc chứng mất ngủ. Lúc đầu mới chỉ là khó ngủ. Cứ chợp mắt là thấy sáng loà của quầng lửa B40, tiếng xé gió rách tai của đạn pháo vượt qua đầu, tiếng cắc đùng của cối cá nhân, tiếng rên la của đồng đội. Thường thì Tuấn bừng tỉnh ngay trước khi mơ mình bị bắn chết. Mồ hôi đầm đìa ướt áo, tim đập thình thịch hốt hoảng như ngày đầu ra trận. Những cậu sinh viên cùng phòng tỏ vẻ khó chịu ra mặt với những cơn mơ của Tuấn. Họ bảo: “Đã nóng, đã đói cố mà ngủ cho quên, anh lại cứ la hét ầm ầm thế bố ai mà ngủ được”. Tuấn cảm thấy mình có lỗi vì làm phiền những người xung quanh. Anh đi ra ngoài cho họ ngủ.

Tuấn lang thang trong khuôn viên của trường đến gần sáng, khi khí trời đã bớt hầm hập thì anh chợp mắt được một lát dưới mái hiên ngôi nhà nào đó. Tuấn thiếp đi trong sự mệt mỏi và không còn sức để mơ về những trận đánh nữa. Có hôm còn mơ thấy giấc mơ đẹp, được làm tình với bọn con gái. Những đêm như thế, Tuấn hay bị dậy muộn vì cứ nấn ná nhấm nháp sự sung sướng trời chỉ ban cho trong giấc ngủ. Cho đến lúc sáng rõ, có tiếng người lao xao đi học và cú đá vào mông của mấy cậu sinh viên: “Tuấn điên, dậy đi” thì anh mới lồm cồm bò dậy về phòng đánh răng rửa mặt, chuẩn bị sách bút lên giảng đường.

Bọn sinh viên trong trường cả gái lẫn trai, năm trên khoá dưới đều biết đến Tuấn. Chúng nó gọi Tuấn là Tuấn điên. Anh cũng mặc kệ, từ bé anh nghe tên mình như thế thành quen tai.

Người quản lý ký túc xá cũng từng là một người lính thời chống Mỹ.  Ít nhiều ông cũng hiểu và thông cảm cho hoàn cảnh của Tuấn. Ông ta thu xếp cho anh một căn phòng khoảng 6 mét vuông ở tầng áp chót. Thực ra nó là một cái nhà tắm công cộng được bố trí ở chiếu nghỉ tầng 4 rưỡi của một ngôi nhà 4 tầng xây từ những năm 50. Nước nôi khan hiếm đã biến cái nhà tắm ấy hoang phế nhiều năm nay. Tuấn dọn dẹp sạch sẽ và kê vào một chiếc giường sắt.

Cớ ngỡ là không còn làm phiền đến ai thì Tuấn có thể yên tâm la hét rồi vùi mình trong giấc ngủ. Hoá ra không phải vậy! Những giấc mơ vẫn hiện về, không còn chói loà ầm ĩ như trước, nhưng ám ảnh nặng nề hơn trước rất nhiều. Giấc mơ về những trái mìn cóc và những đôi chân không lành lặn của đồng đội. Có lần Tuấn mơ thấy trái mìn nhảy lên ngang hông. Nó không nổ ngay như mọi khi. Nó biết nói tiếng người và hỏi anh: “Tao đang ngủ sao mày dẵm vào tao hả thằng kia”. Tuấn trả lời: “Mày mầu cứt ngựa lẫn với cỏ đất tao đâu nhìn thấy”. Nó lại bảo: “Bất luận thế nào mày cứ dẫm lên tao, làm đau tao thì tao phải nổ”. Và nó cười ngạo nghễ trước khi phát nổ. Tiếng nổ không to, sát thương không rộng nhưng tàn độc. Người dính mìn cóc không chết nhưng mất vĩnh viễn đôi chân, tệ hơn là mất cả đôi ngọc hoàn, cướp đi quyền năng tạo hoá ban cho đàn ông để có thể làm khổ được đàn bà. Một người đàn ông nếu có cụt cả 2 chân đến bẹn, nhưng quyền năng tạo hoá vẫn còn, thì họ vẫn còn cơ hội để làm khổ một ai đó. Còn chút ít niềm hi vọng để sống, để tồn tại hay ít nhất cũng còn có thể tự mình làm khổ mình như anh trong những giấc mơ hoan lạc.

Cũng có thể do ý thức được cái mũ không vành cha làm cho thời thơ ấu, nên Tuấn rất chú trọng giữ gìn bảo vệ phần dưới rốn. Lần đâu tiên Tuấn biết thế nào là mìn cóc khi bám theo xe tăng đánh cứ điểm. Xe tăng tấn công đi trước mở đường, bộ binh nép theo sau tác chiến cùng. Người bên cạnh Tuấn dính mìn cóc, anh nhìn rõ khoảnh khắc trái mìn nhảy lên rồi nổ tung. Người ấy đổ ập xuống sau tiếng nổ, đau đớn tột cùng với cái quần rách nát lùng bùng xương vỡ lẫn thịt vụn. Sự việc còn kinh hoàng gấp bội khi Tuấn phát hiện ra cặp ngọc hoàn của ngưới lính đó văng lên nóc xe tăng. Tuấn nhìn nó rất rõ, thậm chí còn thấy mấy sợi lông bay phất bơ đính trên một mẩu da bìu vương vãi. Tuấn buồn nôn và ngồi thụp xuống. Chẳng ai quan tâm, lính mới nhìn thấy máu me phát nôn là chuyện thường.

Tuấn cắt vỏ đạn lựu pháo 105 rồi gò thành một cái mũ không vành hình tam giác, khum khum che kín chỗ cần che. Đục lỗ ba đầu luồn dây dù treo lên người. Lúc đầu bọn trong đơn vị cười sằng sặc không chấp thằng Tuấn “điên” này. Thời gian sau, đơn vị càng vào sâu, càng trúng nhiều mìn càng mất nhiều ngọc hoàn. Những người lính trẻ tuổi bắt đầu lo sợ, họ cũng làm như Tuấn. Ít ra là cả tiểu đội Tuấn đều có rọ mõm như cách gọi tếu táo của lính. Đúng là Tuấn chẳng biết gọi nó là gì, áo giáp cũng không phải, quần giáp thì nghe không lọt tai, cuối cùng ai đó gọi là rọ mõm thấy hay hay rồi quen tai. Rọ mõm được cất trong ba lô, lúc nào lâm trận thì dùng. Sau chợt hiểu mìn không đợi vào trận đánh mới nổ, mìn có ở khắp mọi nơi nên Tuấn chỉ tháo rọ mõm khi đi ngủ.

Trong cái chuồng cu 6 mét vuông này, trái mìn biết nhảy biết nói hiện diện khắp nơi. Hồi đầu nó chỉ xuất hiện trong giấc ngủ. Bây giờ cả trong lúc thức, lúc Tuấn đang ngồi học bài cũng nghe văng vẳng bên tai: “Thằng kia, tao nổ này”. Tuấn bị nó hành hạ không ngủ được khiến cơ thể suy nhược. Tuấn  sợ nó đến mức đi đường thấy vật gì mầu nâu nâu xanh xanh là tránh thật xa, kể cả nó chỉ là hòn đá hay mảnh sành mảnh chĩnh.

Sự sợ hãi đã lớn đến độ, Tuấn không dám bước chân xuống cái giường sắt thì cậu bé, bạn vong niên của anh tìm ra cách chế ngự nó. Cuộc sống có nhiều thứ ngược đời, cứ tưởng là đơn giản hoá ra phức tạp, có cái phức tạp lại giải quyết vô cùng đơn giản. Cậu ra chợ đặt ông thợ gò hàn làm một cái rọ mõm bằng tôn như trong câu chuyện cậu được nghe Tuấn kể. Cậu ta đưa cho Tuấn bảo: “Dùng thử xem”. Rõ ràng là sau đó anh tự tin hơn, anh đã có thể khủng khỉnh trả lời ngược lại với quả mìn rằng: “Mày cứ nổ đi, bố mày mất hai chân là đinh nhé, đố mày lấy được cái chân thứ ba của bố đấy”.

Có một sự lạ là khi Tuấn đeo rọ mõm thì quả mìn ấy như có mật thám báo trước, nó trốn biệt. Chỉ khi Tuấn tháo ra thì nó mới xuất hiện. Đã thế Tuấn đeo luôn trong người, kể cả lúc đi học. Có điều, lúc nào cũng thấy hai tay Tuấn đút túi quần, để vừa đi vừa giữ rọ mõm cho chắc chắn. Cái quần lính khá rộng che bớt cũng không đến nỗi nào, chẳng phải ai cũng nhìn thấy sự khác lạ nơi anh.

Những giấc mơ chết chóc và quả mìn biết nhẩy không còn hiện diện trong cuộc sống của Tuấn thì anh bắt đầu thấy thích ngắm lũ con gái. Nhất là lúc chúng cúi xuống múc nước ở cái bể nước công cộng. Mắt Tuấn như bị dính vào những đường gân hằn lên sau lớp vải lụa đen.

Tuấn chú ý đến một người con gái cùng lớp. Chị ta gầy, đen đúa và xấu gái.  Tuấn rủ chị ta đi chơi đến lần thứ ba thì chị ta nhận lời. Cũng chẳng phải là đâu xa, đi loanh quanh trong trường vào buổi tối thôi. Dạo trước khó ngủ Tuấn hay lang thang đêm, anh biết rất nhiều ngóc ngách buổi tối trai gái hay chui vào tâm sự. Tuấn rủ chị ta vào, một thoáng lưỡng lự rồi cũng đồng ý. Bình thường Tuấn đã không biết phải nói chuyện gì với bạn nữ. Trong hoàn cảnh này, Tuấn càng không biết nói gì, mọi suy nghĩ biến đâu mất, đầu óc rỗng tuếch. Tuấn bèn cầm tay cô ấy và định làm cái việc như những thằng đàn ông khác ngồi gần đấy đang làm. Anh muốn biến những cảm giác sung sướng chỉ xuất hiện trong giấc mơ thành hiện thực. Cô gái đẩy Tuấn ra, chống cự quyết liệt. Chị ta hét lên: “Anh điên à?”. Những người xung quanh giật mình dừng hết công việc của mình và ngó sang. Tuấn phẩy tay cho qua. Đúng là đồ đàn bà!

Đây là lần đầu tiên Tuấn cật vấn bản thân mình có điên hay không. Anh còn gặp cậu bạn hỏi: “Mày thấy anh có điên thật không?” Cậu bạn tủm tỉm an ủi: “Anh hoàn toàn bình thường”. Tuấn suy tư: “Sao cô ấy lại nghĩ là anh điên nhỉ?” Cậu bé cười: “Tại vì cô ấy điên mới nói thế”. Tuấn bật cười khà khà, như thể anh mới phát hiện ra điều gì rất lý thú trong cuộc sống.

Hết năm thứ 4, tuy học không khá lắm, nhưng Tuấn vẫn nằm trong danh sách chuyển tiếp. Anh được cộng khá nhiều điểm ưu tiên. Cậu bạn Tuấn cũng vừa hết phổ thông, chuẩn bị nhập ngũ. Tuấn bảo: “Em thích mua gì ở bên ấy thì bảo anh”. Cậu bé bảo: “Anh để lại cho em cái rọ mõm làm kỷ niệm là được rồi”.

Tuấn bay sang Nga vài ngày thì cậu bé cũng lên đường. Có lẽ cậu là thế hệ cuối cùng phải đối mặt với chiến tranh, đối mặt với cái chết để bảo vệ từng tất đất biên cương. Một thời gian sau thì tiếng súng cũng tắt hẳn. Chiếc rọ mõm luôn ở trong ba lô người lính trẻ như một thứ kỷ vật về một người bạn chứ chưa lần nào phải sử dụng nó. Thời gian trôi thế mà nhanh, thấm thoắt cũng gần hai chục năm rồi.

* * *

Bữa cơm đã được dọn ra. Có món gà luộc như ở Việt nam. Chị vợ Tuấn bê ra một bình rượu hoa quả bảo nhà làm, khách quí mới mang ra đãi. Tuấn xua tay: “Cất…cất đi, để tôi với chú ấy uống loại này”. Anh lôi ra một chai rượu trắng lắc lắc sủi tăm, nháy mắt: “Quốc lủi, anh nấu lấy đấy”.

Chị vợ Tuấn làm một hơi hết phần rượu rót ra cốc, quay ra thắc mắc với Việt : “Anh là bạn chiến đấu với ông lão nhà tôi mà sao trông trẻ thế. Có chiến đấu cùng một mặt trận không?” Việt cười: “Biết nói thế nào với chị nhỉ. Tôi kém anh Tuấn cả chục tuổi. Anh ấy là một trong những người lính đầu tiên chiến đấu ở biên giới Tây nam, còn chúng tôi là những người lính cuối cùng chiến đấu ở biên giới phía Bắc. Xét về mặt địa lý thì khác nhau, kẻ thù cũng khác nhau, nhưng bản chất thì cùng chung một mặt trận, mặt trận bảo vệ tổ quốc”. Cả ba người đều cười nói vui vẻ. Tuấn bảo: “Mụ béo này sinh ra sau Đại chiến thứ hai, có biết mùi bom đạn là gì đâu nên giải thích như chú cho bà ấy dễ hiểu. Chứ còn như anh với chú, cuộc chiến đấu để trở về với cuộc sống thường ngày sau chiến tranh cũng ác liệt chẳng kém. Chú là đồng đội, là bạn chiến đấu của anh trong cuộc chiến đấu đó. Đúng không?”

Việt ngẫm một lúc rồi bảo: “Anh nói đúng, anh là người chiến thắng”. Như chợt nhớ ra điều gì Việt hỏi: “Mải chuyện quên không hỏi, các cháu đi đâu mà không thấy ở nhà?” Tuấn bảo: “Chúng nó đi trại hè cuối tuần này mới về. Chú ở lại chơi đợi các cháu về được không?” Việt từ chối: “Mai em phải quay về Matxcova, mọi người đang đợi ở trên ấy. Chuyến công tác này, gặp được anh, thấy anh thế này là thành công ngoài dự kiến rồi”.

Vợ Tuấn nhìn cái rọ mõm hỏi là cái gì. Tuấn bảo: “Vũ khí của tôi đấy” rồi nhìn Việt phá lên cười.

Hà nội tháng 07 năm 2006.

Related Posts

Đàn ông thì khác. Khoảng thời gian rực rỡ nhất của đàn ông muộn và dài hơn rất nhiều, ở 10 năm tuổi ba mươi.

Hai mươi năm đầu, đàn ông chỉ là một cậu bé . Thậm chí ở những năm cuối của giai đoạn này, thể xác đàn ông đã kềnh càng, râu ria đã mọc tu tủa, nhưng tinh thần vẫn chỉ là một cậu bé không hơn không kém.

Mười năm tiếp theo, đàn ông lúc này mới là chàng trai, biết tán gái nói phét không ngượng mồm. Đây là giai đoạn đàn ông là thợ săn, mải miết đi tìm mãnh thú để chinh phục.

Tôi đã đi qua gần hết khoảng thời gian của mười năm nữa. Chợt nhận ra rằng lúc này đàn ông là nhị hoa, đàn bà là ong mật. Người thợ săn của mười năm trước bỗng chốc bị mãnh thú săn lại. Chạy, nhưng vừa chạy vừa đợi, rồi lại chạy tiếp thì nhị hoa mới thấy mình nhiều mật. Đàn ông không để thú vồ thì không phải là đàn ông, mà để vồ trúng thì lại thiệt mạng. Cũng may tôi vẫn còn sức khoẻ để uốn lượn thành những đường zích zắc khiến những con mãnh thú thấy rất gần mà vồ vẫn trượt. Đàn ông như thế mới oách.

Sau 40, đàn ông sẽ là đàn bà sau 20, nói dối một vài tuổi nếu có cô gái nào lỡ miệng gọi chú.

Related Posts

No related posts.

Chẳng ai ngủ ở Chợ Rã làm gì. Họ sẽ đi tiếp hơn chục cây và ngủ trong bản Pắc Ngòi hay Bó Lù để đêm đến được nghe tiếng nước vỗ vào vách đá ộp oạp lẫn tiếng đàn tính thánh thót của những cô gái Tày mười tám đôi mươi trắng hồng. Thế mà đêm qua tôi đã phải ngủ ở Chợ rã, bên lề hồ Ba Bể, thật không có nỗi nhục nào như nỗi nhục này.

Định không đi đâu vì đợt này bận quá. Ngày 30/4, các bạn đã ở chân trời nào rồi tôi vẫn cắm mặt đến trưa hôm đó mới xong việc. Tự thưởng cho mình một giấc ngủ tắt điện thoại đến chiều tối. Tỉnh dậy nhạt mồm, chân tay ngứa ngáy mỏi mệt như kẻ mới ốm dậy. Bật điện thoại lên lập tức thấy mấy bạn đang xuôi từ Cao Bằng về Ba Bể í ới gọi. Thế là leo lên xe, cắm cổ chạy như ma đuổi.

Pắc Ngòi và Bó Lù đều là bản của người Tày, nằm bên kia hồ và phương tiện duy nhất sang được bên ấy là đi thuyền. Mười mấy năm trước, tôi lên Ba Bể câu cá và bắn chim, bản Pắc Ngòi vẫn nằm trên mép hồ, nơi con sông Chợ Ten đổ nước vào Ba Bể. Người Tày ở bản Pắc Ngòi sinh sống bằng buông câu trên sông, đánh cá trong lòng hồ trên những con thuyền độc mộc. Chiều chiều, khi mặt trời bắt đầu khuất sau dãy núi sau lưng bản, những con thuyền độc mộc như những chiếc lá tre vun vút ngược dòng tấp về bến. Những người chèo thuyền, đứng chân trước chân sau giữ thăng bằng trên chiếc thuyền bản rộng chỉ cỡ mấy bàn tay, chẳng kém gì các nghệ sỹ đi dây ở rạp xiếc.

Bó Lù nằm tụt xuống phía dưới. Từ Pắc Ngòi xuống Bó Lù phải vượt qua một quả núi. Chính vì vậy, mặc dù cũng nằm trên mép hồ, nhưng Bó Lù ít được du khách để ý tới vì đường xá cách trở.

Mấy năm nay đã đổi khác rất nhiều. Sông Chợ Ten mang một lượng phù sa khổng lồ từ những cánh rừng trọc đổ vào lòng hồ và bồi đắp phần thượng hồ thành một bãi đất rộng mênh mông. Người Pắc Ngòi trước giăng câu thì nay trồng ngô ở đó. Bản Pắc Ngòi như có chân, chạy sâu lên trên núi, cách mép hồ hằng cây số.

Người ta đã làm một cây cầu sắt ô tô cũng đi được qua sông Chợ Ten, chạy thẳng vào Pắc Ngòi để đón khách. Một con đường nhựa vượt qua mỏm núi, nối Pắc ngòi với Bó Lù. Người dân Pắc Ngòi và Bó Lù chuyển hẳn sang làm dịch vụ nhà nghỉ. Từ ngày có con đường này, giao thông thuận tiện hơn nhiều. Nếu như ngày xưa người dân ở đây chỉ có thể liên lạc với thế giới bên ngoài bằng con thuyền độc mộc, thì nay họ có thể chạy xe máy vù vù ra Chợ Rã uống cà phê hay xuống hẳn Bắc Kạn hát ka la cô lê. Thuyền chẳng để làm gì nữa, neo đậu mục nát ngoài bãi. Hoạ hoằn lắm mới thấy một người già chòng chành cô đơn trên con thuyền độc mộc xúc tép trong hồ.

Tôi bị bất ngờ bởi cả Pắc Ngòi và Pó Lù đều bị hết chỗ trong đợt nghỉ dài này.

Tôi chọn nhà nghỉ hoành tráng nhất ở Chợ Rã làm chỗ tá túc qua đêm. Nhà nghỉ cao đến mấy tầng, có sân trước khá rộng để được vài chiếc ô tô. Sàn nhà lát gỗ, cầu thang bằng gỗ, cửa giả đều là gỗ tự nhiên hết. Lúc ấy mất điện, cô nhân viên đánh cả chục que diêm mà không cháy. Tôi thấy ánh mắt dè chừng nhìn tôi của cô gái miền sơn cước trong ánh lửa loé lên từ đầu que diêm.

Đồ đạc trong phòng duy nhất là chiếc giường đệm mút. Góc phòng dựng bốn cái cọc màn, vật dụng không thể thiếu của nhà nghỉ khách sạn miền núi. Đêm ấy tôi không ngủ được. Chiếc đệm mút quá tồi, nằm một lúc lõm sâu hình người. Tôi trở mình nằm nghiêng lại lăn tòm xuống hố mới tạo ra do đệm mất độ đàn hồi. Có một cái gì đó bứt rứt không yên, có thể là đệm tồi, ga trải giường bẩn, hoặc có thể là dở trời xương khớp xộc xệch theo thời gian. Mà cũng có khi, ở Hà nội bạn gái lại mang quần đùi cho lên chảo rang, yểm bùa không cho mình bay nhẩy.

Một đêm rất dài rồi cũng qua. Tôi dậy ăn sáng ở một quán phở gần đấy. Mười lăm ngàn một bát phở xào lăn, thịt bò được thái dày như miếng bít tết, dai ngoách. Húp vội gọi là có ăn sáng rồi sang quán cà phê bên cạnh gọi một cốc lipton nóng nhâm nhi điếu thuốc. Tôi không uống cà phê bao giờ, uống vào lòng phèo lộn mửa ngay lập tức. Thường thì sáng làm ấm trà, những lúc cơ nhỡ thế này thường gọi một cốc lipton nóng không đường không chanh cho lành. Nói rất kỹ với cô phục vụ: “Nóng nhé, không đường không chanh. Nhớ chưa”. Cô phục vụ đon đả: “Em nhớ rồi”.

Cốc trà được bưng ra sau 5 phút, hơi bốc nghi ngút. Tôi mừng thầm, người ta rất hay nhầm thành lípton đá. Tôi nhấp một ngụm, ngọt và chua. Tôi gọi cô phục vụ lại hỏi: “Không đường không chanh, không nhớ à”. Cô phục vụ trợn mắt: “Em thề là không cho một chút đường chút chanh nào”. Tôi chợt hiểu, hạ giọng: “Thế thì anh hiểu rồi. Thôi em đi đi”. Tôi đặt cốc lipton ice tee sang bên cạnh và móc tiền ra thanh toán. Một buổi sáng vô vị nhất trong những chuyến đi từ trước đến nay.

Chẳng lẽ lại về, thôi thì đã đến đây thì cứ lượn vào hồ, thuê cái xuồng máy lượn vè vè như bao du khách khác cho nó đủ mây trời nước non. Có ba cậu thanh niên ba lô máy ảnh đứng bên đường vẫy xe. Một cậu hỏi: “Đại ca có vào hồ không, cho ba thằng em đi nhờ”. Tôi bảo: “Đi”. Ba cậu tót lên xe hỉ hả cười nói.

Một cậu khen: “Anh có vẻ thông thạo nhỉ, đi chẳng cần hỏi đường”. Tôi bảo: “Anh cũng hay đi”. Một cậu đế thêm: “Trên mạng cũng có một bác hay đi, thông thạo lắm”. Tôi bảo: “Dugia phải không?” Ba cậu cùng đồng thanh: “Sao anh biết?” Tôi cười trả lời: “Vì anh là Cao Sơn”. Cả ba đều không biết Cao Sơn là thằng bỏ mẹ nào. Tôi ngượng đỏ chín cả mặt.

Mười lăm cây từ Chợ Rã vào hồ, tôi dành thời gian để giảng giải tinh thần phượt cho ba thanh niên kia. Thực ra là giảng lại cho mình, ôn bài để thấy mình chưa cũ mòn. Để mong muốn cái phượt danh Cao Sơn không quá cố trong tiềm thức của dân phượt trẻ. Nhục thật.

Ba cậu trai trẻ nghe như nuốt từng lời. Một cậu cảm thán: “Cuộc đời là những chuyến đi”. Mình hỏi: “Biết câu ấy của ai không”. Một thanh niên nói: “Của Hoàn Kiếm phải không ạ”. Tôi nghẹn ngào: “Của anh”.

Đến ngã ba hồ, tôi bảo ba thanh niên kia xuống xe và chỉ đưởng cho họ vào bản. Còn tôi rẽ phải ra bến, thuê thuyền lạch phạch lượn hồ như ai.

Đã từng ăn bờ ngủ bụi hàng tuần rình câu cá chiên ở đây, thì việc ngao du trên chiếc thuyền gắn máy cole thế này thật là vô nghĩa. Tôi ngủ gà ngủ gật mặc cho lái thuyền thích tấp vào đâu thì tấp, neo vào đâu thì neo, hết giờ thì lên bờ.

Lại lên xe, chạy như động rồ về để mai còn đi làm. Qua Thái Nguyên, tạt vào quán cơm hay ăn, mua vài khúc cá kho về cho vợ. Bà chủ quán đon đả: “Lâu lắm mới thấy chú qua”. Mình cười ngượng nghịu, nhét khúc cá vào túi rồi vội ra xe như thể đứng thêm tí nữa thì mình sẽ khóc.

Thấy đời mình là những khúc cá kho.

Related Posts

No related posts.

Có một góc nhìn khác về Tết. Một người trốn chạy những lễ nghĩa của Tết, một người có trạng thái tâm lý dường như mâu thuẫn, không ăn tết với người thân, mà một mình, giữa những nơi xa lạ… Lớp người trẻ bây giờ cũng vậy đó, họ tranh thủ đi đâu đó vào dịp tết, không nhất thiết phải quây quần với gia đình theo truyền thống.

Cô đơn đón Tết

Có phải như ngày xưa đâu mà cả năm mới biên cho nhau được lá thư hỏi thăm sức khỏe.

Có phải như ngày xưa đâu mà cả năm mới gặp được nhau ngày Tết.

Bây giờ ở thành thị ai cũng có xe máy phóng vù vù. Thăm nhau chẳng phải lóc cóc đạp xe đến nhà bạn mà cứ phấp phỏng không biết có nhà hay không. “Rỗi không, ra cà phê nhé” – một câu qua điện thoại, một messages hiện lên trên cửa sổ chat là tuần nào cũng có thể ngắm nghía bạn bè thân hữu chỉ sau 15 phút phát ra thông điệp. Chơi với nhau chẳng cần phải biết nhà nhau, cà phê là phòng khách chung của các gia đình.

Vậy mà mấy ngày Tết phải ngồi nhà, nở nụ cười xã giao với những câu hỏi thăm và chúc tụng cũ kỹ khiến tôi cho rằng đó là một việc làm ngỡ ngẩn nhất trần đời.

“Năm nay nhà ta làm ăn khá chứ” – vớ vẩn hết sức. Tháng nào cũng gặp nhau ít nhất bốn lần, chuyện chỉ xoay quanh công việc, biết rành rành bạn năm nay thắng thua thế nào, vậy mà chỉ vì Tết nên phải hỏi một câu cực khú cho phải lệ. “Cành đào này nhiều lộc lắm đây” – chẳng có gì để buôn thêm, hăm tám vừa rủ nhau đi mua đào, giờ mới mùng hai nhìn thấy chính cành đào mình mua mà cứ như phát hiện ra châu Mỹ. “Năm tới bằng năm bằng mười nhé” – thật thế có khi mất bạn mất bè như chơi.

Tiếp khách kiểu này mặt tôi cứ cứng đờ, vặn vẹo trên ghế như bị kiến đốt vào mông. Các bạn tôi đôi khi hỏi một câu xong cũng tự thấy ngớ ngẩn đành phá lên cười chữa ngượng. Thấy tôi khổ sở quá, vợ bảo: “Thôi anh trốn vào buồng đi, có khách em bảo anh đi vắng”.

Khách đến, trong buồng đèn đóm tắt hết, không dám thở to, dặn dò con cái không được gọi bố, căng thẳng như công an bắt gián điệp. Trốn một vài khách thì được, một cái Tết cũng cố được, nhưng nhiều lần, nhiều năm thì không được. Ở nhà mình mà cứ dấm dúi thầm thì như đi ăn trộm.

Người ta đến nhà mình, mình lại phải qua nhà họ đáp lễ, sượng sùng lặp lại những câu hỏi, câu chúc. Cứ thử không đến xem, thể nào cũng mất lòng nhau. Vì vậy đến chúc Tết nhà ai mà khổ chủ không có nhà thì khổ khách mừng húm, viết vội tờ giấy gài cửa: “Vợ chồng tôi qua chúc tết anh chị, tiếc rằng anh chị không có nhà. Năm mới, chúc anh chị…” rồi lại te tái đi đến nhà khác với mong muốn người ta đi vắng. Nghe có vẻ thậm vô lý nhưng đó lại là sự thật.

Thế này không còn là nghỉ Tết nữa mà thành đi tù Tết, đầy Tết. Cả năm hùng hục như trâu cầy ruộng, mấy ngày Tết lại phải diễn tuồng. Xem ra nghề diễn không vất bằng đi cày, nhưng mệt mỏi hơn vì thấy mình không phải là mình. Thật tình nhiều người chỉ muốn lăn ra ngủ thật đẫy, ăn gì thì ăn, làm gì thì làm, tự thưởng cho mình mấy ngày thư giãn sau cả một năm lo toan.

Một lần tôi quyết tâm thay đổi. Đúng chiều ba mươi, sau khi đã hoàn tất các thủ tục tất niên, tôi bảo vợ: “Anh đi chơi xa đây”. Vợ tôi ngậm ngùi sụt sịt, hỏi: “Đi đâu”. Tôi trả lời: “Đi đâu cũng được, miễn không phải ở nhà đóng kịch”.

Nhét chai rượu vào túi, đôi bánh chưng phòng xa, thêm vài bộ quần áo, lấy cái chăn nữa cho chắc ăn rồi quẳng lên xe và khởi hành trong cái khí lạnh se sắt của gió mùa. Tâm trạng lúc đó phấn chấn một cách khó tả.

Ngày xưa tầm này tôi đang hồi hộp bóc chiếc bánh chưng tự gói, nho nhỏ nhưng có miếng thịt to, xem có xanh, có dền không.

Bây giờ con tôi không được gói bánh, không được gà gật bên bếp lửa ngóng bánh chưng. Bánh được bán đầy đường đầy phố trong cả những ngày không phải là Tết. Các bà nội trợ chỉ việc chi tiền ra là xách về, gói gém làm gì cho mất công. Tiện cho người lớn nhưng lại thiệt thòi cho lũ trẻ.

Tết nó là thế, xưa đói kém thì người lớn bạc mặt lo gạo thịt, trẻ em háo hức đợi manh áo mới. Giờ người lớn không phải lo ăn lo mặc nữa nhưng lại phải lo khách khứa, trẻ em chỉ còn niềm vui vì được nghỉ học vài hôm.

Đã thấy núi rừng chập chùng mây phủ trước mặt, phố xá ngột ngạt khuất sau lưng. Một mình trên đường vắng mà thấy mình vui như Tết ngày xưa, như lúc hồi hộp bóc cái bánh chưng tự gói, cắn một miếng thấy ngon nhất trần đời.

Định cứ lái một mạch như thế, đến đâu thì đến, giao thừa thì dừng xe bên đường mở rượu uống với sông suối rồi lăn ra ngủ. Nghĩ thế nào lại tạt vào một bản Thái ven đường, chọn một nhà quen vẫn hay ngủ nhờ trong những chuyến phượt. Ở đây, người ta ăn Tết ba ngày, từ hăm chín đến mùng một.

Người Thái ở đây cũng làm lúa nước như dưới xuôi. Mấy năm trở lại đây, người nước ngoài đi du lịch đến vùng này nhiều, lại muốn “nhiều cùng” với dân địa phương. Vậy là họ kiêm thêm cả nghề cho thuê nhà trọ. Nghề phụ thành thu nhập chính, nông nghiệp chỉ để giữ ruộng. Anh chủ nhà say rượu đã ngủ từ lúc nào, chị chủ lúc cúc chạy ra mở cửa, xuýt xoa vì gió lạnh, hỏi tôi: “Chú đi đâu mà khổ sở thế này. Tết nhất thế này!” Tôi bảo: “Đi thế nó mới sướng chứ, ở nhà khổ hơn”. Chị chủ nhanh tay xách hộ cái túi vào nhà, lúc tôi còn đang cởi giầy, quay lại hỏi: “Vợ đuổi à?” Tôi đùa: “Đời đuổi”.

Chị trải đệm cho tôi trong góc nhà, gần cửa sổ nơi tôi thích. Tôi hỏi: “Năm nay nhà ta làm ăn khá chứ?” Chị ríu rít như chim: “Tốt lắm chú à. Đường làm xong nên nhiều khách trọ”. Tôi lại nhìn cành đào, những bông hoa hồng nhạt, cánh mỏng manh đài các, nở chi chít trên thân cành mốc meo sù sì, rồi cảm thán: “Đào đẹp nhỉ”. Chị cười và khoát tay chỉ về hướng đằng sau: “Anh ấy mất cả ngày mới tìm được trên núi kia đấy”. Tôi chúc: “Năm mới anh chị phát đạt bằng năm bằng mười”. Chị vẫn cười: “Bằng năm nay là tốt lắm rồi chú ạ”.

Vẫn những câu hỏi ấy, những câu trả lời như thế, đặt trong hoàn cảnh này sao nó gần gũi ấm cúng và thật lòng đến như vậy. Chị chủ nhà dọn chỗ cho tôi xong rồi đi ngủ. Tôi lấy ra chai rượu, định đánh thức anh chủ nhà dậy uống cùng nhưng lại thôi. Bây giờ anh ta đang thích ngủ thì cứ để cho anh ngủ, cũng như tôi không muốn tiếp khách thì cứ để tôi đón Tết một mình.

Hình như là giao thừa. Những nếp nhà sàn say rượu từ hăm chín im lìm trong bóng đêm chứ không ầm ĩ bởi tiếng xe máy gầm rú của đám thanh niên đi hái lộc. Lộc ở đây đầy vườn, đầy đường, ngồi từ chỗ tôi, thò tay qua cửa sổ là hái được một cành nhãn lòa xòa búp xanh. Mọi khi ở nhà vợ giao nhiệm vụ xuống đường bẻ trộm một cành cây gọi là hái lộc. Năm nay tôi đi vắng, chẳng biết có đợi được đến khi tôi mang cành lộc từ núi rừng về không, hay là đã mua cây mía dựng góc nhà rồi không biết.

Tôi nhấp một ngụm rượu để cảm nhận năm cũ đã qua, năm mới đang đến. Một năm trôi đi, tôi lớn thêm một tuổi hay già đi một tuổi. Bản chất thì như nhau nhưng dùng trong những trường hợp khác nhau dẫn đến cách hiểu khác nhau. Một đằng thêm một năm trưởng thành, đằng kia bớt đi một năm trong quĩ thời gian còn lại trên cõi đời. Đến cái ngưỡng thất thập giời định ra cho con người lại tính là thọ thêm một tuổi. Một kiểu dùng cho người trẻ, kiểu kia dùng cho người chưa già, kiểu nữa dùng cho người già hẳn. Cũng giống như Tết, trẻ con thì vui mà người lớn thì buồn.

Tôi lại nhấp một ngụm rượu nữa để cảm nhận mình đang buồn hay vui. Buồn quá đi chứ nhỉ, Tết nhất bỏ vợ bỏ con lang thang như kẻ không nhà, người ngoài nhìn vào ai dám bảo là vui. Chẳng biết giờ này vợ hay con giai đang thay mình thắp hương khấn ông bà ông vải? Thương cho vợ tần tảo sớm hôm nín nhịn một kiếp chồng nửa âm nửa dương như mình. Ấy vậy mà lại vui đấy, vui trong lòng, vui vì thấy mình thoát được cái khuôn sáo của lễ nghi, thấy mình đúng là ta, được làm cái mình muốn như kiểu giang hồ vặt.

Vui buồn thực ra cũng chỉ là một trạng thái tâm lý. Hết vui thì buồn, hết buồn thì chuyển sang vui, thỉnh thoảng chập cheng thì buồn vui lẫn lộn, nhất là trong khoảnh khắc giao thời giữa năm cũ và năm mới như thế này. Thôi thì uống thêm vài hớp rượu nữa nhé. Uống để mừng cho mình thêm một tuổi. Nhất quyết từ giờ trở đi không dùng cụm từ: “Già đi một tuổi” nữa. Cứ thêm một tuổi cho đến lúc thọ thêm một tuổi thôi. Thế cho yêu đời, ai cấm đâu chứ. Uống tiếp này, uống cho mấy ngày Tết thích đi đâu, thích làm gì tùy hứng. Uống ngủ cho say, để sớm mai dậy khoan khoái chào đón một một cuộc sống tinh thần mới cho đời mình.

Sáng hôm sau tôi dậy muộn. Sương đã tan trên đỉnh núi, đàn gà dáo dác gọi nhau đi bới mồi, người đàn ông chủ nhà đã lại say tiếp, ngồi dưới sàn nhà, tựa đầu vào cột, cất giọng nhựa nhựa: “Đêm qua chú lên muộn thế. Xuống đây uống với tao mừng năm mới”. Tôi vừa thu dọn đồ, vừa trả lời: “Sáng nay tôi đi, nên không uống rượu”. Người đàn ông bảo: “Đi làm gì, ở đây chơi”. Đáng nhẽ trước đây tôi sẽ từ chối theo kiểu: “Tôi có việc phải đi, không ở lại được, hẹn dịp khác vậy”. Thì nay trả lời thẳng: “Đi chơi vui hơn, ở đây thế là đủ rồi”.

Ngoài đường bà con dân tộc đi chơi Tết, áo sống sặc sỡ nổi bật trên các triền núi màu xanh xám, thỉnh thoảng lại điểm những khoảng trắng xóa bởi hoa mận hoa mơ. Ở đâu cũng thấy mở hội, chỉ là những trò chơi như ném còn, đu quay, bắn nỏ, cưỡi ngựa, đơn giản nhưng rất vui. Hóa ra tôi cứ lo xa, hàng quán ngoài đường vẫn mở cửa đón khách, chưa kể các quán ăn di động trong các lễ hội. Hai cái bánh chưng vẫn nằm trong cốp xe mà không phải sử dụng.

Năm kia gần Tết cha mẹ tôi cãi nhau, cha tôi đùng đùng khăn gói bỏ đi, chả ai cản được. Tôi thầm khen: “Có khí phách”. Cứ ngỡ cha sẽ có một cuộc rong ruổi đón Tết trên những nẻo đường, để cảm nhận thêm một cách sống, một cách nghĩ khác với những gì vốn quen thuộc đến nhàm chán. Nào ngờ hăm chín Tết cha bơ phờ quay về, ngồi ủ rũ ở phòng khách thanh minh: “Tết nhất chả nhà nghỉ nào chứa mình, họ đuổi khách sạch”. Múa rìu không qua được mắt thợ, tôi cười: “Ông nhớ bà thì có”. Cũng phải thôi, cha đã quá tuổi để thay đổi một thói quen. Mà nếu còn tuổi, chắc gì đã đủ bản lĩnh!?

Cái cô đơn nhất của con người chính ra không phải là một mình một cõi, mà là cô độc giữa những những thứ không phải của mình, giữa những người không cùng cách nghĩ với mình, giữa những điều biết là vô duyên nhưng vẫn cứ phải làm để dối nhau. Tôi đón Tết một mình, với những người xa lạ mà không thấy cô đơn. Nhưng ngồi giữa nhà, nở những nụ cười xã giao với khách khứa bạn bè, mà thấy cười như khóc, cô đơn vạn bội.

Sau Tết năm ấy, tôi bảo vợ: “Năm sau cả nhà mình đi chơi, không tiếp khách”. Vợ bảo: “Thế có sợ mọi người giận không?” Tôi thủng thẳng: “Giận cái gì? Dán cái biển ở cửa: Nhà đi chơi Tết. Cần thiết thì gọi điện thông báo trước. Người ta lại chẳng sướng rơn ấy chứ”.

Bây giờ ở Hà nội rất nhiều gia đình đến Tết là đi chơi. Các tua du lịch Tết bao giờ cũng chật cứng. Nhiều nhà khởi hành từ hăm tám đến tận mùng bảy mới về. Tôi lại thấy vui vì vì những điều như thế, chẳng liên quan gì đến mình.

Cô đơn hay không cô đơn là cách cảm nhận riêng của mỗi người, nhất là những ngày Tết, người ta thường hay nghĩ vẩn vơ.

Hà nội tháng 12/2007

Doãn Dũng.

Related Posts

Toản chậm rãi, tỉ mẩn lựa chọn vị trí đặt nến sao cho ánh sáng lan tỏa khắp căn phòng. Có tất cả mười chín ngọn nến.

Trông hắn lúc này thật dị mọ. Đôi cẳng chân gầy guộc thò ra từ hai ống quần lửng tướp gấu. Mái tóc dài mọi khi bết bát, giờ mất nếp xõa tung tóe vì mới được gột rửa sạch sẽ ban chiều. Hắn chăm chú ngắm nghía những ngọn nến, lón tón chạy đi chạy lại trong phòng, miệng lẩm bẩm: “Ánh sáng rất quan trọng…rất quan trọng!” Mười chín đốm lửa đủ nhuộm căn phòng khoảng hai mươi mét vuông vàng ruộm mầu mật.

Toản cũng chẳng còn trẻ trung, gần bốn mươi rồi mà chưa vợ. Yêu thì vẫn yêu đấy, nhưng chẳng có nhu cầu tiến tới hôn nhân. Hôn nhân ngột ngạt, lại phải nuôi dưỡng nhau không phù hợp với thu nhập và tạng người lông bông lang bang của Toản. Nến thì vẫn thường xuyên thắp, rượu vẫn rót đều, bạn gái cô nọ cô kia không vào loại sắc nước hương trời nhưng chẳng đến nỗi đui què mẻ sứt, chỉ thế thôi rồi ai lại về nhà nấy.

Toản kéo rèm cho kín đáo. Cửa sổ căn phòng trên tầng 10 của một khách sạn lớn mà Toản vừa thuê nhìn xuống đường, phóng tầm mắt vào không gian thoáng đãng nhưng hắn vẫn cẩn thận. Chuyện riêng tư và tế nhị, cẩn thận bao nhiêu tốt bấy nhiêu. Hắn đảo mắt lại một lần khắp căn phòng một lần nữa xem còn gì chưa vừa ý. Chiếc ba lô mầu hồng xinh xinh của người tình đặt vội vàng trên chiếc ghế, nắp ba lô vẫn mở, bên trong là vài bộ quần áo với dăm thứ nhăng nhít của phụ nữ. Hắn cẩn thận kéo khóa rồi đặt vào trong tủ. Toản rót cho mình rồi ly rượu, nhấp một ngụm, lim rim mắt cảm nhận hương rượu thơm phức xông lên vòm họng ngây ngất. Bên trong toilet, tiếng nước xối ào ào. Người tình của hắn đang tắm.

* * *

Hoa đẹp đúng theo kiểu đời cuối 8X đầu 9X, da trắng, má hồng bầu bĩnh, đôi môi đỏ mim mím, mắt to đen láy ngơ ngác nhìn. Mẹ Hoa bảo: “Con đừng trang điểm. Vẻ đẹp của con là vẻ đẹp trong sáng ngây thơ”. Có lẽ vì thế mà ở độ tuổi này, ngoài lọ kem dưỡng môi chống nẻ vào mùa hanh, Hoa không dùng bất cứ mĩ phẩm nào khác.

Bố Hoa là giám đốc một công ty, ông bận tối ngày. Bố bảo: “Người đàn ông yêu gia đình trước hết phải là người kiếm được tiền”. Ông lao đầu vào công việc để có nhiều tiền như thể minh chứng cho tình yêu của ông với gia đình nhỏ bé này.

Bố hay đi công tác nước ngoài, lần nào về cũng mua quà cho Hoa. Lúc bố mở va ly, tiếng bố róng riết: “Con gái yêu của bố đâu rồi. Xem bố mua gì cho con gái nào”. Và lần nào cô cũng reo hò sung sướng và tỏ vẻ hạnh phúc đón nhận quà tặng từ tay bố, rồi lại lặng lẽ mang vào phòng riêng, cất vào trong tủ và chẳng bao giờ dùng đến. Hoa không muốn bố buồn và cô lại không biết nói thế nào cho bố hiểu. Sinh nhật năm 15 tuổi, bố mua tặng Hoa cuốn truyện cổ An đéc xen. Đêm hôm ấy Hoa thẫn thờ ngồi bên cửa nhớ lại xem mình thôi không đọc cổ tích cách đây bao nhiêu năm. Sinh nhật lần thứ 18, bố tặng cô một bộ quần áo mầu hồng điểm những bông hoa trắng, có cái nơ to bằng bàn tay ở bụng, mặc lên như một con búp bê. Cô đã khóc vì thấy mình không thể làm người lớn như mong muốn trong suy nghĩ của bố.

* * *

_ Chào chú. Chú có rỗi không? – Đó là câu đầu tiên Hoa làm quen với Toản trên mạng.

_ Anh là tỉ phú thời gian em ạ. – Toản trả lời. Hắn cũng chưa biết người đối thoại với mình là gái hay trai, trẻ hay già. – Mà anh còn trẻ lắm, gọi chú tổn thọ chết.

_ Cháu vào galery online xem tranh của chú và biết tuổi chú rồi.

_ Thế em bao nhiêu tuổi?

_ Chú nhìn nick của cháu đoán xem?

_ Ha…ha…ha. – Toản nhìn thấy nick của Hoa có dãy số 8388 thì lăn ra cười.

_ Chú cười vì ngày sinh của cháu quá đẹp phải không? Ngày 8/3 đấy. Ai biết cũng cười thích thú.

_ Không, anh cười cái khác. – Hắn cười vì tự thấy buồn cười chứ chẳng vì ngày đẹp ngày xấu. Năm 88 hắn đã bảnh chọe bóng mượt lượn lờ tán gái. Kể ra mà dừng chân lúc ấy thì không khéo con hắn cũng bằng tuổi Hoa. Thế mà giờ hắn vẫn cứ ngọt xớt anh anh em em như thể chỉ chênh nhau vài tuổi.

_ Chú bằng tuổi mẹ cháu. Cháu gọi chú là chú là đúng rồi.

_ Anh em đi, chú cháu gì? – Toản gạ gẫm – Xưng anh em để anh còn có cơ hội.

_ Không! Gọi chú bằng anh. Cháu thấy mình hỗn. – Hoa áy náy.

_ Thế thì gọi ông xưng em đi. Không hỗn mà lại hay.

_ Ừm! Cũng là lạ. Để cháu nghĩ xem thế nào.

* * *

_ Chào ông!

_ Giờ này chưa ngủ sao?

_ Em không ngủ được.

_ Lại buồn vì bố đi công tác về tặng đồ trẻ con à?

_ Bố em chưa về. Mà sao bố không có thời gian nói chuyện với em như ông nhỉ?

_ Hờ… hờ. – Toản cười ruồi thay cho câu trả lời.

_ Ông không thấy em có cái gì mới à?

_ Nhìn qua webcam chẳng rõ. Mà có biết trước đây em thế nào đâu!

_ Tóc mới đấy. Em làm tóc xoăn trông cho bớt trẻ con.

_ Nhìn cũng được!

_ Xinh không?

_ Xinh! Mà này!

_ Dạ.

_ Xưng ông em thế đủ rồi. Kịch quá! Chuyển sang anh em nhé, cho nó hiện thực!

_ ???

_ !!!

_ Ừm, cũng được. Đằng nào thì em cũng đã xưng em với ông rồi.

* * *

Toản nhận được tin nhắn, số máy lạ: “Em trốn học, mình gặp nhau ở đâu đi anh. Em Hoa”. Toản nhắn lại: “Tầng 2 cà phê Dạ khúc nhé, số nhà… phố…”

Cà phê Dạ khúc là một ngôi nhà hai tầng ngay trung tâm thành phố, khá sang trọng. Thật ra ở thành phố này còn nhiều quán cà phê sang trọng hơn, nhưng giá cả ở đấy không phù hợp với thu nhập như Toản. Hắn chọn Dạ khúc vì tầng hai lúc nào cũng vắng, giữa phòng có đặt một chiếc dương cầm.

Hoa đến, cô mặc quần bò, áo phông và xách theo một chiếc ba lô. Sinh viên đi học bây giờ cũng hay xách ba lô. Đây là lần đầu tiên họ gặp mặt nhau ngoài đời.

Hoa bảo: “Em nhận ra anh ngay. Anh trẻ hơn so với em tưởng tượng”. Toản cười, tay vén mái tóc lòa xòa xuống mặt, trả lời: “Thì đi gặp em cũng phải tân trang tí chút chứ. Gội đầu cạo râu cho mặt mũi sáng sủa”. Hoa lắc lắc mái tóc xoăn, hỏi: “Em thì thế nào?” Toản bảo: “Ngoài đời trông chững chạc hơn”. Đột nhiên Hoa im lặng, chăm chăm nhìn vào cốc nước cam trước mặt rồi ngước mắt lên nhìn Toản, ánh mắt trong veo nhưng nghi hoặc: “Không có thuốc mê trong cốc nước này chứ?” Toản bối rối. Chưa bao giờ hắn phải đặt mình vào tình huống khó xử thế này. Tất cả các người tình đến với hắn đều tự nguyện. Toản hỏi: “Mẹ em bảo thế à?” Vẻ mặt vẫn chưa hết nghiêm trọng, Hoa trả lời: “Bố bảo”. Toản bật cười: “Uống đi, không có thuốc mê đâu. Bản thân anh là một khối thuốc mê to đùng rồi còn gì”. Hoa khoắng khoắng cốc nước, bỏ miếng cam cắm trên thành cốc ra ngoài, uống một ngụm, gật gù : “Em cứ cẩn thận quá, anh nhỉ!”

Toản vào loại khá đẹp giai, hắn biết điều đấy. Đẹp theo kiểu lãng tử, thư sinh. Hôm nay hắn vận một chiếc sơ mi hoa, những bông hoa mầu tím sẫm trên nền vải xám, rất chơi. Mà chẳng phải hôm nay, hôm nào hắn cũng mặc áo hoa vì hắn chỉ có toàn áo hoa. Hắn mua toàn áo hoa để nhỡ có dính mầu vẽ trông đỡ lộ hoặc vải hôm không thay chẳng rõ vết bẩn bờ cổ áo. Hắn ở một mình, tuy rằng thời gian có nhiều nhưng chẳng mấy khi chăm chút cho bản thân. Ăn thì cơm tháng ở quán đầu ngõ. Mặc thì mua một lần dùng vài năm đến rách mới phải mua lại. Uống thì vòi nước đấy, bụng dạ tốt, cứ tu một hơi cho đẫy, chẳng thấy tháo dạ bao giờ. Ngủ thì bạ đâu ngủ đấy, có ai ở nhà ngóng đâu mà phải về. Đại khái thế, hắn ưa cuộc sống tự do kém nề nếp. Có lẽ vì điều ấy mà cho đến giờ phút này, chẳng người phụ nữ nào chịu gắn kết cuộc đời mình với một kẻ vô trách nhiệm như hắn. Lấy thì không, nắm tay nhau đi đến cuối đời thì càng không, nhưng nắm tay dìu nhau lên giường thì các cô chẳng từ chối. Đàn bà con gái bây giờ họ cũng thực tế lắm. Yêu thì có thể chẳng vì cái gì, nhưng lấy chắc chắn phải vì cái gì đó, mỗi cô sẽ theo đuổi mục đích riêng của mình. Loại như Toản chẳng bao giờ là cái đích để dẫn tới hôn nhân. Thời buổi bây giờ, tình yêu tình dục hôn nhân mạch lạc, nhẳng nhập nhèm như hồi trước. Toản thuộc thế hệ người của hồi trước, nhưng tư duy cũng thoáng như thế hệ bây giờ. Cũng chính vì thế mà Toản thích thắp nến mỗi khi lên giường với ai đó. Vừa là nghi thức chào đón vừa là nghi thức tiễn đưa.

Toản chỉ chiếc đàn dương cầm, đề nghị: “Em chơi một bản nhé, tặng anh”. Hoa lưỡng lự: “Em ghét chơi đàn lắm. Em chơi vì bố em bắt phải chơi thôi”. Toản bảo: “Lần này vì anh”. Hoa trả lời: “Vâng”.

Tiếng đàn thánh thót, ngân nga. Hoa thỉnh thoảng lại ngẩng đầu lên nhìn Toản. Chưa lúc nào ngồi trước cây đàn cô có cảm hứng như bây giờ. Không gian quánh đặc, thời gian như ngừng trôi, chỉ có đôi bàn tay còn hoạt động lướt nhanh trên bàn phím. Người đàn ông ngồi đằng kia là ai? Tình cảm của cô với anh thế nào? Ngày nào cô không trò chuyện với anh ta trên nét là nhớ. Nỗi nhớ mơ hồ, không hình hài mặt mũi, không giọng nói tiếng cười, nhưng nó vẫn là nhớ. Nỗi nhớ này không giống như nhớ một người bạn, một người thân. Nó bồn chồn và khắc khoải. Đó có phải là tình yêu không? Cô chịu không lý giải được.

Dứt đàn, Hoa quyết định: “Tối nay em không về nhà”. Toản tán thành: “Anh cũng không về nhà. Mình kiếm chỗ nào lãng mạn nhé”.

Toản đưa Hoa đến khách sạn này, dọc đường không quên tạt vào siêu thị mua mười chín cây nến.

* * *

Hoa bước ra từ nhà tắm, tay cầm chiếc khăn bông trắng, vừa đi vừa thấm cho khô tóc. Cô vẫn mặc nguyên bộ quần áo đi đường. Thường thì những người đàn bà trước kia của Toản sẽ quấn một chiếc khăn to ngang ngực trong trường hợp như thế này. Toản lấy chiếc áo choàng bông trong tủ khách sạn đưa cho cho Hoa bảo: “Em mặc áo này vào cho…” Toản định nói: “Cho tiện” nhưng dừng lại. Tiện cái gì? Hoa gật đầu, cầm chiếc áo choàng quay trở lại phòng tắm.

Toản rót thêm một cốc rượu khác cho Hoa. Thứ chất lỏng mầu hổ phách lóng lánh dưới ánh nến bốc mùi thơm ngào ngạt. Hoa mặc chiếc áo choàng rộng lụng thụng, dài chạm đất. Đôi bàn chân trắng hồng hiện ra khỏi vạt áo sau mỗi bước đi. Toản ngồi trên ghế ngây người nhìn. Cô ngồi xuống thảm, khép chân, tựa lưng vào Toản.

Hoa bảo: “Mười chín ngọn nên, bằng tuổi em đấy”. Toản trả lời: “Thì anh tính thế mà”. Hoa cười: “Ai anh cũng thắp nến à. Có lý do gì không?” Toản nói dối: “Không, hôm nay anh mới thắp, vì em”.

Tóc Hoa đã khô, rủ xuống đùi Toản, mơn man. Hơi thở Hoa thơm ngát mùi con gái. Toản kéo Hoa lên ngồi vào lòng mình. Trong khoảnh khắc này, hình như có nhà văn nào đã viết: “Tóc em bay bay, bờ môi em gần kề”. Đêm còn dài, nến mới thắp, Toản không cần phải vội, hắn khoái chí kéo dài cảm giác thăng hoa.

Hoa uống thêm một hớp rượu, nhăn mặt vì cay. Toản đùa: “Có thuốc mê đấy”. Hoa quay lại, lấy ngón tay nhỏ xinh, gí vào trán Toản: “Anh là thuốc mê”. Mắt Hoa long lanh, đôi má ửng hồng nhìn thấy cả mạch máu li ti, không rõ là vì tình hay vì rượu.

_ Anh có biết Vành Khuyên không?

_ Biết! Trên TV thôi.

_ Bố em còn chẳng biết nó là ai. Có bao giờ xem TV đâu.

_ Thì bố em bận, vả lại đấy phim cho tuổi teen. Em phải thông cảm cho người lớn.

_ Thì anh cũng là người lớn đấy thôi. Sao anh lại biết?

_ Anh nói nhiều lần rồi mà em. Anh là tỉ phú thời gian.

_ Hôm vừa rồi. Bố em lộn về giữa trưa. Cái hôm trên mạng có clip sex của Vành Khuyên ấy.

_ Sao nữa?

_ Bố bây giờ mới biết Vành Khuyên là ai? Bố ngồi giảng giải rằng em chưa đến tuổi yêu, còn quá trẻ để phân biệt được đâu là cảm xúc thăng hoa, đâu là con người, con vật.

_ Sao nữa?

_ Em gật đầu hết, không tranh luận với bố. Hôm nay có thêm clip đủ 16 phút. Bố em cắt internet, thu điện thoại, thu chìa khóa xe máy. Trưa mẹ em về đưa em đi học, chiều bố đón từ cửa lớp. Em là sinh viên năm thứ hai rồi. Sao phải làm thế với em cơ chứ?

_ Thế là em quyết định tối nay không về nhà à?

_ Vâng. Đang học em bỏ giữa chừng, bắt xe ôm đến gặp anh. Ở bên anh em thấy mình là người lớn. Mà sao bố em lại không như anh nhỉ?

Ánh nến hắt bóng của Toản và Hoa lên trần nhà, lên tường và xuống nền nhà bập bùng liêu trai. Hoa hình như đã ngấm rượu, ngả đầu vào ngực Toản ngủ lịm. Cảm giác thăng hoa dâng hiến cho nhận ban tối biến đâu mất sau câu chuyện Hoa kể. Lần đầu tiên trong đời hắn hiểu nhận ra có một thứ tình yêu lại không phải là tình yêu. Toản ngồi như phỗng tì tì uống rượu. Hắn không dám cử động mạnh, chỉ sợ cựa mình làm Hoa tỉnh giấc.

Hoa rũ hẳn người vào lòng hắn, hơi thở sâu và đều, chứng tỏ giấc ngủ đã say. Toản bế hoa đặt lên giường, đắp chăn cẩn thận cho Hoa. Cô lầm bầm nói mê cái gì đó. Khuôn mặt Hoa, kể cả trong giấc ngủ, vẫn bừng lên trong sáng, ngây thơ.

Toản lấy giấy bút ra viết.

Cháu yêu!

Lúc nào tỉnh dậy cháu hãy gọi điện cho bố mẹ và về nhà ngay nhé. Bố mẹ đang lo lắng cho cháu lắm đấy. Bố cháu rất yêu cháu. Ông là người có trách nhiệm với gia đình. Bố cháu nói đúng: “Người đàn ông yêu gia đình trước hết là người đàn ông kiếm được tiền”.

Mùng tám tháng ba là ngày phụ nữ trên thế giới được hạnh phúc. Cớ sao cháu sinh ngày này mà phải chịu bất hạnh?

Chú không phải là người xấu, nhưng cũng chẳng tốt. Chú vô trách nhiệm với chính cả bản thân mình.

Thơm cháu. Chú Toản.
Doãn Dũng.

Related Posts

Bão

Tôi là một gã trai lơ, cao một mét tám và nặng hơn bảy chục cân, ưa mạo hiểm, thích lái xe với tốc độ cao. Da nâu bánh mật, đầu cạo trọc, ánh mắt tinh quái kèm nụ cười nhệch nửa mép khiến cho các cuộc chinh phục phái đẹp ít khi bị thất bại. Tóm lại cái mã bề ngoài của tôi rất đực tính.

Tôi chưa vợ, nhưng chỉ thích yêu gái có chồng. Họ dễ tính, không kiểm soát thời gian biểu của tôi, không bắt tôi mua hoa tặng mỗi khi gặp nhau, không đòi dung dăng dung dẻ chăng đèn kết hoa tung tăng ngoài phố. Cho và nhận trong tình yêu của tôi đơn giản lắm, không phức tạp đau đớn như tiểu thuyết. Nháy mắt với nhau, nói thầm mấy câu rồi dắt nhau đi mất, thế là yêu rồi. Tôi yêu người này chán thì lại yêu người khác. Có khi yêu hai ba người cùng lúc. Biết rằng như vậy không phải đạo nhưng tặc lưỡi, hoàn cảnh xô đẩy nó thế, biết làm thế nào được!?

Ngồi bên cạnh tôi trong chiếc xe hơi đắt tiền là một người phụ nữ. Tôi yêu nàng dễ đến bốn tháng, một kỉ lục thời gian trong các mối tình của tôi. Tôi thấy mình có tình cảm thật sự với nàng, chẳng biết đấy có phải là tình yêu đôi lứa không, nhưng vài hôm không gặp là tôi thấy nhơ nhớ. Nàng rất mềm mại. Mềm từ làn da đến lọn tóc, từ ánh mắt đến hơi thở. Giọng nàng lúc nào cũng du dương thoang thoảng, nhưng tròn vành rõ chữ. Nghe nàng nói mà cứ ngỡ thiên thần đang hát. Thiên thần ơi, em thơm ngon nhưng không tinh khiết, vì em đã có chồng!

* * *

Trời mưa lay phay, những hạt nước đập lên kính chắn gió vỡ tung tóe, bụi nước lấm tấm bám trên bề mặt, nhòe nhoẹt. Tôi đẩy cần điều khiển gạt nước, bảo: “Hôm nay có áp thấp nhiệt đới”. Nàng ngả ghế ra phía sau, mơ màng tiếp lời: “Có mưa và ôm nhau thì thích”. Tôi cười: “Bọn mình thật hiểu nhau”. Nàng cũng cười, tiếng cười lung linh huyền ảo phát ra từ cặp môi hồng hào ma mị. Tôi lái xe vòng vèo qua mấy dãy phố, rồi quặt lái hướng sang khu thiên đường bên kia sông. Ngoài kia, người đi đường sùm sụp lầm lũi trong những tấm áo mưa. Từ trong xe nhìn qua ô kính như xem phim câm, không một tiếng động, không chút tạp âm phố xá lọt vào. Chiếc xe đắt tiền này không phải của tôi, mà là của một người bạn. Anh ta đi công tác, quẳng xe vào gara của tôi nhờ bảo trì. Xe của tôi là một con Jeep lùn đời ơ kìa của Mỹ, đã độ lại cho phong trần. Tiền bạc không phải là nguyên nhân chính dẫn đến việc tôi phải sử dụng một chiếc xe cà tàng, mà trên chiếc xe đó, tôi mới là tôi, bù bựa và mạnh mẽ.

Tôi gặp nàng trong một buổi cà phê với lũ bạn. Nàng là bạn của bạn lại của bạn nào đó mà tôi cũng chẳng quan tâm. Cái tôi quan tâm là sắc đẹp của nàng. Một mớ tóc đen như mun búi cao, lòa xòa vài sợi xuống cái gáy trắng ngần. Một cặp mắt đen tròn rợp mi, ngơ ngác chớp chớp sau cặp kính cận. Một cơ thể ngọc ngà ẩn sau lớp vải mỏng mảnh. Ngón tay áp út nàng đeo chiếc nhẫn cưới đính kim cương lấp lánh chứng tỏ chồng nàng thuộc loại có máu mặt. Chuyện! Người đẹp như thế, không lấy chồng giầu mới là lạ.

Tôi chưa bao giờ lấy thế mạnh tiền bạc để chinh phục phụ nữ. Đơn giản vì tôi không giầu có gì cho cam. Tôi có một cái ga ra sửa xe nhỏ, công việc khá đều, nhưng thu nhập chỉ đủ nuôi sống bản thân. Tôi cũng chẳng lấy thơ ca hò vè văn chương chữ nghĩa để lòe bịp những trái tim run lên vì áng văn câu thơ tuyệt mỹ. Tôi có thế mạnh của tôi: khỏe và đểu. Phụ nữ càng cao sang đài các bao nhiêu, càng khoái thể loại khỏe và đểu như tôi bấy nhiêu. Ở đời người khỏe lại hay đần, thằng đểu lại hom hem. Thế nên hội tụ được hai yếu tố như tôi thì đất làm ăn thật không thiếu. Tôi kéo ghế lại gần nàng, khẽ cúi người, hít một hơi thật sâu không khí quanh nàng rồi ngẩng mặt lên, nheo mắt nhìn nàng, nói khẽ: “Thơm lắm và ngon nữa!” Đó là một lời khen, một cách tạo ấn tượng khá thô lỗ, nhưng vô cùng hiệu quả. Nàng khẽ mỉm cười, khuôn mặt ửng hồng lúng túng không biết nên hành xử thế nào với tôi. Tôi sắm ngay một bộ mặt ngô nghê đờ đẫn cùng cực, buông tiếp: “Nếu anh có số điện thoại của em, thề rằng đêm nào anh cũng hát ru em ngủ”. Nàng nghiêng mặt hỏi: “Anh biết hát à?” Tôi lại nhanh nhẹn chuyển trạng thái khuôn mặt, từ ngây dại sang tươi cười hóm hỉnh: “Không, anh sẽ bật đĩa cho em nghe”. Nàng cười ngất, cho tôi số điện thoại và nói nhỏ, đủ để tôi nghe thấy: “Chồng em ghen lắm đấy”.

Tôi biết tôi phải làm gì với số điện thoại này. Bảy ngày sau, nàng đã thuộc về tôi trong một căn phòng có cửa sổ nhìn ra sông với khung cảnh lãng mạn như tranh vẽ.

* * *

Đi từ trên cầu đã có thể nhìn thấy khu nhà nghỉ tôi và nàng hay lui tới. Ba toà nhà hai tầng mái tôn đỏ sẫm bám vào mép sông mờ mịt dưới mưa. Mưa có vẻ to hơn, hạt nặng hơn. Dòng sông đỏ ngầu cuộn siết dưới chân cầu. Nàng bật nhạc không lời, tiếng kèn saxophone réo rắt thảm thiết. Nàng thở dài bảo: “Chồng em hình như đánh hơi thấy chuyện của chúng mình”. Tôi thờ ơ bảo: “Thế à”. Bất ngờ nàng chuyển đề tài: “Chiếc xe thật thích. Nếu muốn nâng cấp cái chuồng gà của anh, em có thể giúp đỡ”. Tôi trả lời: “Cảm ơn em. Anh yêu em vì em xinh đẹp và dịu dàng”. Tôi từ chối sự giúp đỡ, không phải là làm hàng mà không thích lợi dụng tiền bạc ở những người tình của tôi. Tôi là đàn ông. Tôi chinh phục phụ nữ, là trai lơ, chứ không phải đĩ đực. Nàng nói tiếp: “Em thích chúng mình yêu nhau trên xe, ngay ngoài đường”. Tôi rú lên: “Em thật là kì quái”. Nàng bảo: “Em cũng ưa mạo hiểm, giống anh”.

Tôi dừng xe bên vệ đường gần lối vào khu nhà nghỉ. Mưa trắng xóa. Một vài chiếc xe máy vội vã lao qua, rẽ nước tung tóe sang hai bên. Phía trước, cách xe tôi khoảng chục mét, một người xe ôm trùm áo mưa kiên nhẫn đứng đợi khách.

Tôi tăng nhiệt độ trong xe lên ấm hơn, thay đĩa nhạc khác cho rộn ràng. Chúng tôi chui xuống băng ghế sau ngồi có không gian rộng rãi thoải mái. Nàng ôm tôi, hít hà hơi thở của tôi. Tôi quay lại chủ đề lúc nãy đang dở dang: “Sao chồng em lại biết nhỉ”. Nàng lơ đãng: “Đàn bà yêu khó giấu lắm anh ơi”. Tôi đùa: “Lão ấy thuê thám tử theo dõi phải không?” Tôi vừa nói vừa chỉ lão xe ôm đang đi lại bồn chồn dưới mưa. Nàng phản đối: “Thật là ngu xuẩn nếu làm điều đó”. Tôi phụ họa: “Mắt không thấy thì tim không đau. Sao cứ phải đày đọa mình mắt thấy tim đau như thế”. Nàng nâng cặp kính lên, nhìn lão xe ôm rồi hỏi: “Biển số xe kia hai số cuối có phải là 99 không?” Tôi đảo cặp mắt tinh như cú vọ, bảo: “Đúng rồi. Em quen lão xe ôm này à?”. Nàng cười: “Không, em chỉ muốn kiểm tra xem mắt em có bị tăng số không thôi”.

Gió thổi mạnh hơn. Cây cối hai bên đường nghiêng ngả. Lão xe ôm nhẫn nại đứng chờ khách. Tôi đoán lão ta chở khách đến nhà nghỉ này, đợi họ tình tự xong lại đưa về. Nàng hỏi tôi: “Lão ta có nhìn thấy mình trong xe không?” Tôi bảo: “Kính phản quang, trong nhìn ra thì được, ngoài nhìn vào thấy tối thui. Em yên tâm đi”. Nàng xoa đầu tôi, giúi vào bộ ngực phập phồng, thì thào: “Yêu em đi anh”.

Thật không có gì thú vị hơn làm tình nơi công cộng mà không bị ai phát hiện ra. Chỉ cách nhau có tấm kính, bên ngoài mưa gió gào thét lầy lội nhớp nhúa. Bên trong ấm áp khô ráo, nệm xe thơm phức mùi da thuộc. Tôi ôm ghì lấy nàng, chiếc xe chỉ khẽ rung rung, phải tinh mắt lắm mới nhận ra.

Điện thoại nàng đổ chuông. Chúng tôi tạm ngừng cuộc vui để nàng trả lời điện thoại. Đĩa trên xe đã hết, nhạc tắt từ lúc nào, không gian trong xe tĩnh mịch khiến tôi nghe thấy cả giọng nói của người đàn ông vọng ra từ điện thoại của nàng.

_ Em đang ở đâu đấy?

_ Em đi với mấy đứa bạn rồi.

_ Em ngồi ở đâu anh đến đón.

_ Em ăn xong rồi, chuẩn bị đi mua mấy thứ.

_ Mưa gió thế này đi đâu để anh đưa đi!

_ Thôi, để bọn em đi với nhau cho tự nhiên.

_ Anh cần nói chuyện…

_ Chuyện gì vậy? Alô, alô!

Tiếng điện thoại rẹt rẹt rồi tắt hẳn. Lão xe ôm từ lúc nãy khom người che mưa giờ đang cúi xuống nhặt cái gì đó dưới vũng nước. Tôi im lặng, đợi cuộc điện thoại dang dở của nàng kết nối lại. Nàng quay sang tôi, tỉnh bơ: “Mình tiếp tục đi anh yêu”. Tôi bảo: “Đợi xem nói nốt là chuyện gì đã”. Ném cái nhìn vô định qua ô cửa kính nhòe mưa, nàng thong thả nói: “Không gọi lại nữa đâu, vừa đánh rơi điện thoại xuống nước rồi”. Tôi như đập đầu vào một tảng băng lạnh cóng, phi vội lên ghế lái, vào số cho xe lao vụt đi. Khi ngang qua lão xe ôm, tôi còn kịp nhận ra ánh mắt vô hồn đăm đắm nhìn vào khu nhà nghỉ như đợi ai. Đôi môi xám xịt mím lại vì lạnh. Nước mưa chảy tràn qua mặt, chui vào cổ rồi chảy tong tong theo cánh tay đang cầm chiếc điện thoại vừa nhặt dưới vũng nước lên.

* * *

Nàng hỏi: “Anh sao thế?”. Nhuệ khí của kẻ dày dạn kinh nghiệm chinh chiến yêu đương của tôi biến đâu mất. Tôi chỉnh nhiệt độ lên hết cỡ mà vẫn thấy lạnh run. Tôi ngắc ngứ trả lời: “Hình như bão về”.

Có cơn bão đang quặn xoáy trong tôi.

Mùa bão 2007

Doãn Dũng.

Related Posts

No related posts.

QUẬN CÔNG

Làng tôi cách Hà nội khoảng hai chục km, thuần nông nhưng đất chật người còn đông hơn cả phố huyện. Chật đến nỗi không phải nhà nào cũng dám hi sinh một mét vuông đất để làm chuồng chồ. Đông đến mức chiều chiều sau giờ đồng áng vất vả họ xếp hàng rồng rắn đợi tới phiên được vào chuồng chồ của hợp tác xã.

Chuồng chồ được đào ngoài rìa làng, lối ra cánh đồng cho thoáng gió. Một túp lều dài rộng vài mét, có mái rơm đàng hoàng, xung quanh rào phên nứa cao đến ngang ngực. Nhìn xa nếu không biết cứ ngỡ là chuồng trâu hay chuồng bò, nhưng thực ra nó là chuồng chồ. Bên trong người ta đào sâu đến cả mét, rồi bắc thanh tre ngang qua. Cũng chia ô bằng phên cho riêng tư. Chỉ là cho có cảm giác thôi, vì thực tế ngồi bên này thấy người bên cạnh rõ mồn một.

Lũ trẻ con chúng tôi kinh hãi nhất là giữ thăng bằng trên thanh tre đó. Thường thì tối tối, trẻ con chúng tôi gọi nhau đi quận công ngoài đồng cứ như trẩy hội. Nhưng ban ngày ban mặt, chẳng may nhuận tràng quá là hơi nguy. Léng phéng ra ngoài đồng, vệ nông mà bắt được thì thầy u bị trừ mấy công điểm, lại còn bị đọc tên trên loa hợp tác thật không có gì xấu hổ bằng.

Một lần tôi cãi nhau với lũ trẻ hàng xóm là không có ma quỉ, không có thần thánh. Chúng nó thách tôi làm bậy trước cửa Chùa làng. Trước sự chứng kiến của lũ trẻ trâu, tôi hùng dũng tụt quần đến ngang gối, múa may quay rồ một lúc ở sân Chùa. Sư ông nhìn thấy vác chổi đuổi cả lũ chạy re kèn. Lũ trẻ con phục tôi sát đất.

Đến trưa tự nhiên nhuận tràng quá, tôi chạy ra đồng. Vệ nông lưng đeo súng trường K44, tay cầm roi mây oai phong đứng rình bắt bọn mót lúa. Tôi sợ quá chạy tụt về, đành dùng tạm chuồng chồ. Thế là có chuyện, mà tí nữa thì mất mạng chứ chẳng chơi. Không hiểu vì hệ thần kinh vận động của tôi kém, hay là Trời Phật nổi giận vì hành vi bất nhã của tôi, mà loay hoay một lúc thì tôi lăn tòm xuống. Phân ngập ngang cổ, sâu thêm tí nữa thì đúng là rơi xuống đầm lầy không còn tăm tích. May quá, tôi kêu một lúc thì có người đến cứu. Từ đấy, tôi tin là trên giời có Phật, dưới âm ty có Quỉ dữ, chẳng bao giờ dám báng bổ tâm linh.

Đấy là hình ảnh của mấy chục năm về trước, chứ quê tôi giờ khác rồi. Nhà nào cũng có nhà vệ sinh. Người già trong làng lẫn lộn lẩn thẩn thỉnh thoảng nhầm lẫn mới gọi là chuồng chồ. Trẻ con đồng thanh tây hóa: “toi – lét” hoặc “uy – li – am – cường”.

Đến lúc tôi vào bộ đội thì lại phát hiện ra một điều thú vị khác. Số là lúc ấy phong trào hố xí hai ngăn đã phát triển mạnh lắm rồi. Hố xí hai ngăn sạch sẽ hơn, qui mô hơn, mà vẫn giữ được phân để tăng gia sản xuất. Chúng tôi có một dãy hố xí dưới chân đồi, gần khu vực trồng rau.

Đại đội trưởng thông báo: “Sắp tới có đợt học sỹ quan chỉ huy ô tô, đồng chí nào có nguyện vọng phục vụ quân đội lâu dài thì đăng kí”. Lũ chúng tôi, chân lấm tay bùn vùng quê nghèo, nhìn thấy cái công nông tay ngang còn mê mẩn, nói gì đến ô tô. Tất cả đều nô nức đăng kí và hồi hộp chờ đợi.

Đến một hôm, đại đội trưởng hô: “Tất cả các đồng chí đăng kí học sỹ quan chỉ huy ô tô tập hợp ở sân đại đội”. Ai cũng mừng, sau những ngày lo lắng đợi chờ thì sự may mắn rồi cũng đến. Đại đội trưởng dẫn chúng tôi đi một vòng, rồi đưa ra dãy hố xí dưới chân đồi, chỉ: “Các đồng chí thấy không? Cái lỗ nó to bằng vành mũ cối, thế mà lái còn không trúng. Lái xe thế nào được mà lái”. Cả đại đội cười ồ lên vì bài học vệ sinh doanh trại có giáo cụ trực quan sinh động.

Đa số lính chúng tôi đều ở nông thôn, chủ yếu vẫn dùng chuồng chồ. Chỉ cần giữ thăng bằng cho tốt trên thanh tre rồi bài tiết. Không cần phải tính toán, ước lượng khoảng cách, chọn điểm rơi cho trúng hồng tâm như cái hố xí hai ngăn phức tạp này. Đúng là khổ quen rồi, sướng quá không chịu được!

Vài năm sau, tôi lại được sang Liên xô. Trước khi xuất ngoại, chúng tôi được dậy các kỹ năng giao tiếp và ứng xử nơi công cộng với người nước ngoài. Trong đó, có phần về cách sử dụng hố xí. Thầy giáo nói: “Nó không giống như ta. Nôm na nó như cái ghế, các anh ngồi ghế thế nào thì làm y như thế. Tránh trường hợp ngồi chồm hỗm như bây giờ. Tai nạn có ngày”. Tôi rất kì thú về cái ghế đó.

Lần đầu tiên tôi dùng cái ghế, phải nói là cái ghế bành mới đúng, vì nó trông bề thế và mang một dáng dấp khác hẳn với những gì tôi đã từng nhìn thấy. Tôi ung dung tự tại ngồi xuống hưởng thụ như hướng dẫn. Mười phút, hai mươi phút rồi cả tiếng không thể nào vận được công. Tôi đành bỏ dở cuộc vui, nặng nề lê bước về phòng. Anh bạn cùng phòng đoán ra tâm trạng, khủng khỉnh bảo ban: “Cứ thượng lên mà ngồi như ở nhà ấy”.

Mất đúng hai năm tôi mới quen ngồi ghế kiểu này. Thật là khổ quen rồi, sướng chịu không thấu!

Năm ngoái, tôi làm nhà mới. Đi một lượt bạn bè hỏi thăm kinh nghiệm xây cất. Đến nhà anh bạn là đại gia, anh ấy giới thiệu cái ngai thấy bảo giá gần trăm triệu. Tôi gọi là ngai vì hai bên còn có thành đặt tay như ngai vàng của vua chúa với nhiều nút bấm kì lạ. Ngai còn thông minh biết ý chủ, thấy chủ cách xa hai mét đã tự động mở nắp, khởi động các chế độ phục vụ. Lúc chủ nhân thư giãn, ngai còn hiện lên nhịp tim, xong rồi còn có vòi thò ra thụt vào xì nước xì hơi, vô cùng hiện đại và phức tạp. Cái chính là phải biết lúc nào bấm nút gì, đại để là biết tiếng Tây để còn ra lệnh.

Giới thiệu xong, ngồi trà nước, anh bạn bảo: “Tao húng thì mới mua cái này. Chứ nó không tiện đâu. Bấm không đúng nút, nước nó xì cả phân bắn lên người chứ chẳng chơi”. Tôi cười nắc nẻ bảo: “Nói thật với ông, giờ cũng có tuổi, ông táo lắm. Dùng cái này, nó lại cứ báo nhịp tim 120 thì tăng xông mà chết sớm”. Lại một trường hợp điển hình của sướng quá không chịu được đây mà.

Tôi chọn một cái ghế bình thường, có chức năng tiết kiệm nước. Nhưng bên cạnh nó tôi lắp thêm giá sách và hệ thống âm thanh. Vừa ngồi ghế, vừa thẩm âm và nâng cao kiến thức. Tôi ngắm công trình của mình và nghĩ: “Đời mình chắc chỉ hưởng thụ được đến tầm này thôi. Cả nước mới có một ông đã từng bài tiết trên giời, mình chẳng mơ”.

DD

Related Posts

No related posts.